Regelgeving blijft mensenwerk


Kenniscentrum InfoMil heeft als taak om knelpunten in de uitvoering te signaleren en door te geven aan de beleidsmakers in Den Haag. Zonodig wordt de wet- en regelgeving op basis van deze signalen aangepast. Een praktijkgeval laat zien dat een vraag aan de helpdesk van Kenniscentrum InfoMil grote gevolgen kan hebben. Of: hoe een oplettende consultant meehielp om de vergunningplicht bij ziekenhuizen af te schaffen.

Suzanne Jens
Suzanne Jens, adviseur Activiteitenbesluit bij Kenniscentrum InfoMil

Actief, maar niet altijd zichtbaar. Dat typeert in het kort de schakelrol die Kenniscentrum InfoMil heeft tussen beleid en uitvoering. Tijdens informatiebijeenkomsten en via de eigen helpdesk vangt Kenniscentrum InfoMil regelmatig signalen op uit de uitvoeringspraktijk. De feedback varieert nogal: uitvoerders wijzen op simpele, tekstuele foutjes, maar maken soms ook inhoudelijke opmerkingen over regelgeving die niet goed aansluit bij de praktijk. Kenniscentrum InfoMil verzamelt alle opmerkingen en kaart de knelpunten aan bij de beleidsmedewerkers van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM). Resulteert de feedback in wijzigingen in wet- en regelgeving, dan informeert Kenniscentrum InfoMil de uitvoerders hierover. Met andere woorden: de schakelrol werkt in 2 richtingen.

Het duurt vaak wel even voordat een signaal uit de uitvoeringspraktijk wordt verwerkt in de wet- en regelgeving. ‘Een jaar is niks’ weet Suzanne Jens, adviseur Activiteitenbesluit bij Kenniscentrum InfoMil. De lange doorlooptijden maken dat de schakelrol van Kenniscentrum InfoMil niet altijd zichtbaar is. ‘Maar met elke vraag aan de helpdesk en elk signaal uit de uitvoeringspraktijk wordt iets gedaan’ zegt Jens.

Stephan van Helden
Stephan van Helden, consultant bij BMD Advies

Lampje branden

Zo ook met de vraag van Stephan van Helden, consultant bij BMD Advies. Al zo’n 15 jaar adviseert hij verschillende ziekenhuizen in Noord-Brabant op gebied van milieu en veiligheid. ‘Gevaarlijke stoffen zijn een beetje mijn specialiteit’ zegt hij. Op de site van Kenniscentrum InfoMil las Van Helden in het najaar van 2015 dat ziekenhuizen niet meer vergunningplichtig waren door de invoering van de vierde tranche wijziging van het Activiteitenbesluit op 1 januari 2016. Van Helden: ‘Toen ik dat las, ging er bij mij een lampje branden. De ziekenhuizen waar ik voor werk, gebruiken een desinfectiemiddel om scopen mee te reinigen. Het middel is een organische peroxide en de opslag ervan leidt in het omgevingsrecht rechtstreeks tot vergunningsplicht. Voor de ziekenhuizen die dit middel gebruiken vervalt de vergunningplicht dus niet automatisch. Ik vroeg de helpdesk van Kenniscentrum InfoMil daarom: zie ik iets over het hoofd?’

Jens kreeg de vraag onder ogen en was ‘compleet verrast’. ‘Wij wisten niet dat er ziekenhuizen waren die dit desinfectiemiddel gebruiken. Het zou jammer zijn als zij hierdoor vergunningplichtig zouden worden, want het Rijk streeft juist naar vereenvoudiging van het aantal regels.’

Vrij snel na het plaatsen van zijn vraag kreeg Van Helden een telefoontje van Jens. ‘Suzanne had onderzoek gedaan bij een aantal andere ziekenhuizen. Daar werd het desinfectiemiddel niet gebruikt of in een verdunde vorm. In beide gevallen gold het Activiteitenbesluit. Ze wilde uiteraard meer weten over de situatie bij de ziekenhuizen waar ik regelmatig over de vloer kom. Tijdens ons gesprek bleek al snel dat deze ziekenhuizen wél vergunningplichtig waren.’

‘Het is mooi om te zien dat een signaal uit de praktijk wordt opgepakt en dat zo’n individuele vraag ook echt effect heeft op de wet- en regelgeving’

Reparatie vergunningplicht ziekenhuizen

Na het contact tussen Van Helden en Jens werd de website van Kenniscentrum InfoMil aangepast met de vermelding dat het gebruik van organische peroxide alsnog tot vergunningsplicht leidt. Jens meldde het gebruik van organische peroxiden ook bij IenM. Het ministerie vroeg haar om een inhoudelijk voorstel te schrijven voor het wijzigen van het Activiteitenbesluit. Dit zou meegenomen worden in het reparatiebesluit dat meerdere ‘foutjes’ in de vierde tranche herstelt.

De kern van haar voorstel: ziekenhuizen die tot 1.000 kilo aan organische peroxiden hebben opgeslagen zijn niet vergunningplichtig. Jens schreef haar voorstel mede op basis van de input van Van Helden. Jens: ‘Stephan leverde informatie aan over de organische peroxiden, in welke hoeveelheden en hoe vaak ze door de ziekenhuizen worden gebruikt en hoe de stoffen zijn opgeslagen. Het was heel bijzonder om zo nauw samen te werken aan een wijziging van het Activiteitenbesluit. Dan blijkt toch maar weer dat regelgeving gewoon mensenwerk is.’

Op de website van Kenniscentrum InfoMil staat inmiddels de tekst van het reparatiebesluit en van de reparatieregeling. Het vervallen van de vergunningplicht voor ziekenhuizen komt te staan in het Besluit omgevingsrecht, de regels waaraan moet worden voldaan in de Activiteitenregeling. De Europese Unie had geen opmerkingen op de gewijzigde regelgeving. Nu Brussel akkoord is, treden de reparaties op 1 januari 2017 in werking.

Individuele actie

De waarschijnlijke inwerkingtreding is ruim een jaar nadat Van Helden zijn vraag stelde aan de helpdesk. ‘Aardig vlot’ vindt hij. Net als Jens vindt Van Helden het bijzonder om ‘als individu’ invloed te hebben gehad op de regelgeving. ‘Het is mooi om te zien dat een signaal uit de praktijk wordt opgepakt en dat zo’n individuele vraag ook echt effect heeft op de wet- en regelgeving.’