Meer onderbouwing van gestelde eisen

Door de komst van de Omgevingswet verandert de vorm van de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS). De PGS Nieuwe Stijl onderbouwt maatregelen met risicoscenario’s en doelen. Voor bedrijven en toezichthouders is het hierdoor duidelijker waarom bepaalde eisen worden gesteld en waarom maatregelen nodig zijn.

Paula Bohlander, Programmamanager PGS

De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) is een handreiking voor bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen en voor vergunningverleners en toezichthouders. De reeks beschrijft de belangrijkste risico’s voor de omgevingsveiligheid, brandveiligheid en arboveiligheid. Daarnaast geeft de PGS een actueel overzicht van voorschriften, eisen, criteria en voorwaarden die kunnen worden toegepast bij vergunningverlening, het opstellen van algemene regels en het toezicht op bedrijven. De PGS bestaat in totaal uit 30 PGS-richtlijnen.

De PGS biedt voordelen voor zowel bedrijven als vergunningverleners en toezichthouders. Allereerst is de publicatiereeks voor alle partijen een nuttig hulpmiddel omdat er op een praktische manier uitgelegd wordt hoe gevaarlijke stoffen onder meer opgeslagen moeten worden. Omdat de PGS landelijk wordt gebruikt, zijn bedrijven overal in Nederland verzekerd van een gelijke behandeling. Vergunningverleners kunnen de PGS gebruiken als kennisbank; zij kunnen erop vertrouwen dat hierin de laatste stand van de techniek beschreven is. Toezichthouders kunnen aan de hand van de PGS controleren of een bedrijf alles op orde heeft.

Meer context

Sinds 2015 wordt gewerkt aan de PGS Nieuwe Stijl. In de nieuwe vorm staan risicoscenario’s centraal. Beschreven wordt wat er mis kan gaan bij de opslag van gevaarlijke stoffen, hoe groot de gevolgen zijn als het misgaat en hoe groot de kans is dat het misgaat. Op basis van de scenario’s worden vervolgens doelen geformuleerd. Bedrijven zien hierdoor aan welke doelen zij moeten voldoen en welke maatregelen zij moeten nemen om deze te halen. Overigens is een bedrijf ook onder de Omgevingswet nog steeds vrij om alternatieve gelijkwaardige maatregelen te treffen. Het bevoegd gezag zal vervolgens de doelen in de PGS-richtlijn als kader gebruiken voor het beoordelen van de alternatieve maatregelen.

Het verschil met de huidige PGS is volgens programmamanager PGS Paula Bohlander dat er ‘meer context’ wordt gegeven. ‘De huidige PGS is slechts een pakket aan maatregelen: als je het zo doet, dan heb je het goed geregeld, terwijl een onderbouwing ontbreekt. Door het uitwerken van scenario’s en doelen is het voor bedrijven en toezichthouders duidelijker waarom bepaalde eisen worden gesteld en dus ook waarom bepaalde maatregelen nodig zijn.’

De PGS Nieuwe Stijl geeft ook beter aan wat de wettelijke grondslag is voor een maatregel. Hierdoor wordt ook meteen duidelijk of een maatregel betrekking heeft op omgevingsveiligheid, arboveiligheid of brandveiligheid. Bohlander: ‘Toezichthouders van bijvoorbeeld omgevingsdiensten zien zo sneller welke maatregelen specifiek over omgevingsveiligheid gaan en wat hun mandaat is om te handhaven.’

‘Door de generieke verwijzing vanuit het Bal krijgt de PGS een zwaarder gewicht’

Verwijzing naar PGS

Door de nieuwe opzet is de PGS klaar voor de komst van de Omgevingswet. Regels met betrekking tot activiteiten met gevaarlijke stoffen die nu opgenomen zijn in het Activiteitenbesluit, staan straks in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Dit is een van de 4 besluiten waarin de Omgevingswet is uitgewerkt. Bohlander: ‘In het Activiteitenbesluit zijn specifieke maatregelen opgenomen of wordt verwezen naar specifieke voorschriften uit de PGS. In het Bal staan straks voor het aspect veiligheid rondom activiteiten met gevaarlijke stoffen alleen functionele eisen. Dit zijn de zogenaamde ‘oogmerken’. Een verbindend artikel verwijst vervolgens naar de PGS-richtlijn. De oogmerken worden in de PGS-richtlijn nader uitgewerkt in doelen. Om aan het Bal te voldoen, moeten bedrijven zogenaamde verplichte maatregelen nemen. Dat betekent dat zij bij bepaalde activiteiten voor het aspect omgevingsveiligheid moeten voldoen aan wat hierover in de specifieke PGS-richtlijnen staat.’

Door de generieke verwijzing vanuit het Bal verandert volgens Bohlander de status van de PGS. ‘Voorheen was het misschien wat vrijblijvender om de PGS-richtlijnen te gebruiken. Door de generieke verwijzing vanuit het Bal krijgt de PGS een zwaarder gewicht.’

Deadline: eind 2018

Vertegenwoordigers van het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, VNO-NCW, MKB-Nederland, Inspectie SZW en de Brandweer werken momenteel aan de PGS Nieuwe Stijl. Met de opdrachtgever – Bestuurlijk Omgevingsberaad– is eind 2018 als deadline afgesproken. Is de nieuwe PGS eenmaal klaar, dan wordt minstens iedere 4 jaar gekeken of de PGS ongewijzigd kan blijven, geactualiseerd moet worden of ingetrokken kan worden.

Een volgend doel is volgens Bohlander om de PGS gebruikersvriendelijker te maken. ‘De PGS is nu alleen beschikbaar als pdf, maar moet in de toekomst ook in digitale vorm beschikbaar zijn. Daarnaast is het de bedoeling dat er een app wordt ontwikkeld die gebruikers meer informatie geeft over de onderliggende wetgeving. Of die bijvoorbeeld alleen de maatregelen laat zien die over omgevingsveiligheid gaan.’