Hotelzeepjes van sinaasappelschillen en koffiedik

In Amsterdam onderzoeken 12 hotels op initiatief van de gemeente wat hun bijdrage kan zijn aan de circulaire economie. De insteek van de ‘Koplopergroep Circulaire Hotels’ is: leren door te doen. Zo ontdekken de deelnemers wat het betekent als afval in hun bedrijf niet langer bestaat.

In de Agenda Duurzaam Amsterdam staat dat de gemeente Amsterdam op een pragmatische manier wil werken aan haar doelstellingen op het gebied van energie, luchtkwaliteit, klimaatadaptatie en circulaire economie. Dat is precies wat 12 hotels in Amsterdam momenteel doen. Op initiatief van de gemeente onderzoeken zij in de zogenaamde ‘Koplopergroep Circulaire Hotels’ hoe de hotelbranche via samenwerking, inkoop, afvalscheiding en hergebruik kan bijdragen aan een circulaire economie.

‘Deelnemers hebben met elkaar ontdekt wat er bij een circulair project komt kijken’

Waar begin je?

Toen de gemeente Amsterdam in het voorjaar van 2017 het event ‘Gastvrij Duurzaam020’ voor hotels organiseerde, bleek dat de doelgroep enorme belangstelling had voor het thema ‘circulaire economie in de praktijk’. Tegelijk was hun kennis van het onderwerp zeer beperkt, want: wat houdt een circulair hotel bijvoorbeeld in en waar begin je? Het event duurde veel te kort om op alle vragen afdoende antwoord te geven.

De gemeente Amsterdam vroeg daarom 12 hotels om samen een ‘Koplopergroep’ te vormen. ‘De deelnemers zijn allemaal al jaren bezig om hun bedrijfsvoering te verduurzamen, maar zien ook in dat circulariteit veel verder gaat’, zegt Froukje Anne Karsten, adviseur duurzaamheid van de gemeente Amsterdam. In de praktijk lopen de hotels bij het onderwerp circulaire economie volgens haar tegen allerlei vragen aan. Karsten: ‘Is het juridisch toegestaan om afval als grondstof te gebruiken? Als je afval niet meer weggooit, waar haal je dan de ruimte vandaan om het op te slaan? Hoe zorg je voor een effectieve inzameling? Hoe bundel je afvalstromen? Wij hebben de deelnemers de opdracht gegeven om met dit soort vragen aan de slag te gaan en samen kennis te ontwikkelen. De insteek is: leren door te doen.’

De 12 koplopers

De deelnemers aan de Koplopergroep Circulaire Hotels zijn: Ambassade Hotel Amsterdam, Amsterdam Tropen Hotel, Conscious Hotels, DoubleTree by Hilton Amsterdam Centraal Station, Hotel Jakarta Amsterdam, Hotel V, QO Amsterdam, Stayokay Amsterdam, The Albus, Mercure Amsterdam Centre Canal District, The Student Hotel, Hotelschool The Hague.

Rijkswaterstaat ondersteunt de Koplopergroep als kennispartner vanuit het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG Buitenshuis).

De 12 hotels waren volgens Karsten meteen ‘super-enthousiast’ om mee te doen. Belangrijk, want uiteindelijk moeten ook andere hoteliers hierdoor geïnspireerd raken. Karsten: ‘Met de Koplopergroep willen wij een beweging in gang zetten waar andere hotels zich op termijn bij aan kunnen en willen sluiten. Op een gegeven moment moet er eerder sprake zijn van achterblijvers dan van koplopers.’

De gemeente Amsterdam heeft bewust gekozen voor de hotelbranche als uithangbord voor de circulaire economie, aldus Karsten. ‘Wij hebben meer dan 400 hotels in de stad. Zij kunnen als beheerder van hun gebouwen en inkoper van heel veel verschillende producten en diensten echt aanjagers zijn op het gebied van circulariteit. Denk alleen al eens aan al die vrachtauto’s die een paar keer per week door de stad rijden om het linnengoed bij de hotels te bezorgen. Met het bundelen van goederenstromen of het recyclen van linnengoed kun meteen je enorme stappen maken.’

Sinaasappelschillen en koffiedik

De Koplopergroep werkt aan 4 concrete projecten. De voorlopige resultaten zijn op 5 oktober vorig jaar gepresenteerd tijdens het seminar ‘Circulaire hotels; (grond)stof tot nadenken’. Zo is er een ‘hospitality charter’ in de maak. Met deze gezamenlijke inkoopvoorwaarden willen de hotels hun leveranciers aansporen om onnodige verpakkingen terug te dringen. Daarnaast zijn de deelnemers een onderzoek gestart naar de (on)mogelijkheden van het recyclen van linnengoed. Er komt bovendien een tool waarmee hotels (en restaurants) kunnen meten hoe groot de voedselverspilling is binnen hun bedrijf en welk deel daarvan vermijdbaar is. Gebruikers kunnen met de tool ook bekijken welke maatregelen voor hun bedrijf het meest geschikt zijn om de verspilling tegen te gaan, bijvoorbeeld het aanpassen van de menukaart, het nog beter scheiden van afval of het composteren van overgebleven voedsel.

Maatregelen en stappenplan

Naast de 4 projecten heeft de Koplopergroep ook gewerkt aan een infographic. In  ‘Circulair hotel in de stad; kansen en stappen’ staan meer dan 40 circulaire maatregelen en een 7-stappenplan naar een circulaire bedrijfsvoering.

In het meest circulaire project van de Koplopergroep onderzoekt een aantal deelnemers hoe zij hun sinaasappelschillen en koffiedik kunnen gebruiken als grondstof voor hotelzeepjes. Een mooi idee op papier, maar de praktische uitwerking vraagt het nodige uitzoekwerk, weet Karsten. ‘Elk hotel gaat op zijn eigen manier om met koffiedik en sinaasappelschillen. Sommige hotels hebben de afvalstroom niet, omdat zij in het belang van duurzaamheid kiezen voor alternatieven voor vers sinaasappelsap. Er is ook lang gezocht naar transporteurs die deze afvalstoffen kunnen inzamelen onder juiste condities. Als je sinaasappelschillen en koffiedik niet snel genoeg inzamelt, gaat het schimmelen en heeft het geen waarde meer. De Koplopergroep kijkt nu hoe de hotels hun afvalstromen kunnen bundelen en een sluitende business cases kunnen maken.’

Dat er aan het ‘zeepjesproject’ veel haken en ogen zitten, is volgens Karsten niet erg. ‘De deelnemers hebben met elkaar ontdekt wat er bij een circulair project komt kijken. Zij weten nu dat het een nieuwe manier van denken en organiseren vergt, met andere partners. De doorlooptijd van toekomstige circulaire projecten zal hierdoor veel korter zijn.’

Elk kwartaal

De Koplopergroep komt voorlopig elk kwartaal bij elkaar om de voortgang van de 4 projecten te bespreken. De gemeente blijft de trekker van het project, op voorwaarde dat elk hotel actief een bijdrage levert aan de projecten. Volgens Karsten is het de bedoeling dat de Koplopergroep dit jaar wordt uitgebreid met meer hotels. Aan animo geen gebrek.