Helpdesks omgevingsrecht integreren met oog op komst nieuwe wet

Het Informatiepunt Omgevingswet breidt uit en krijgt een nieuwe naam. De vier huidige helpdesks op het gebied van omgevingsrecht vormen de pijlers van het Informatiepunt Omgevingswet en integreren tot één centraal punt waar decentrale overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties terechtkunnen met hun vragen over de Omgevingswet. Vanaf 1 juli 2020 bereikbaar op 1 website, 1 telefoonnummer en 1 e-mailadres.

In 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Van decentrale overheden wordt verwacht dat zij zelf de wet invoeren. Zij worden hierin ondersteund door het interbestuurlijke programma Aan de slag van de Omgevingswet. Het bijbehorende Informatiepunt Omgevingswet beantwoordt nu al – digitaal en telefonisch – vragen van decentrale overheden, maar ook van bedrijven en maatschappelijke organisaties die straks moeten werken met de Omgevingswet.

‘We hebben 25 jaar ervaring met het beantwoorden van vragen over soms complexe regels voor de leefomgeving. Die expertise gaat niet verloren’

De komende tijd wordt het Informatiepunt Omgevingswet uitgebreid. Voor de implementatie van de Omgevingswet is in 2014 een bestuursakkoord gesloten. Daarin werd onder meer afgesproken dat de helpdesks op het gebied van omgevingsrecht een halfjaar voordat de Omgevingswet in werking treedt, opgaan in het Informatiepunt Omgevingswet. De integratie van de Helpdesk Bodem+, de Helpdesk Water en de helpdesk van Kenniscentrum InfoMil is inmiddels in volle gang. De helpdesks blijven ondertussen bereikbaar voor vragen over de huidige wet- en regelgeving. De Helpdesk Bouwregelgeving, die onder het ministerie van Binnenlandse Zaken valt, blijft tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet als afzonderlijk loket bereikbaar voor vragen over de huidige wet- en regelgeving. Wanneer de Omgevingswet van kracht wordt, gaat ook deze helpdesk op in het Informatiepunt Omgevingswet.

Met de integratie creëert Rijkswaterstaat 1 centraal punt waar decentrale overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties terechtkunnen met hun vragen over de Omgevingswet. Het betekent dat de websites van de 4 helpdesks in de toekomst verdwijnen en dat er 1 website komt met geïntegreerde informatie. Tot het zover is, blijven de bestaande websites online. Daarnaast zijn de 4 helpdesks voortaan bereikbaar op 1 telefoonnummer en 1 e-mailadres. Geplande startdatum: 1 juli 2020.

Nieuwe naam

Het huidige Informatiepunt Omgevingswet is bereikbaar per telefoon en via de website Aan de slag met de Omgevingswet. Die naam verdwijnt als het gelijknamige programma stopt. De invoering van het nieuwe Informatiepunt Omgevingswet wordt ondersteund met een communicatiecampagne. Daarin wordt de nieuwe naam bekendgemaakt van onder meer de helpdesk en de website.

Extra expertise

In het Informatiepunt Omgevingswet integreert Rijkswaterstaat 4 helpdesks. Als de helpdeskmedewerkers extra expertise nodig hebben om vragen te beantwoorden, werken zij nauw samen met verschillende specialistische helpdesks en publieksloketten. Het gaat om: Informatie Rijksoverheid, Helpdesk Afvalbeheer, Commissie voor Milieu Effect Rapportage, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en Antwoord voor Bedrijven, Kadaster, Inspectie Leefomgeving en Transport, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Staatstoezicht op de Mijnen, Interprovinciaal Overleg/BIJ12 en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Gilbert Boerekamp, afdelingshoofd Bodem en Ondergrond van Rijkswaterstaat

Met de integratie van de helpdesks verdwijnen dus bekende ‘merken’ die vertrouwen en autoriteit uitstralen. ‘We hebben wat te verliezen’, zegt Gilbert Boerekamp, afdelingshoofd Bodem en Ondergrond van Rijkswaterstaat en verantwoordelijk voor Bodem+. De namen van de helpdesks vervallen, maar de vertrouwde kennisbronnen blijven volgens hem bestaan. ‘We hebben al 25 jaar ervaring met het beantwoorden van vragen over soms complexe regels voor de leefomgeving en scoren hoge klanttevredenheidscijfers. Die expertise gaat niet verloren. Dezelfde mensen die de 4 helpdesks bemensen, werken straks bij het Informatiepunt Omgevingswet.’

Betere bereikbaarheid

De kwaliteit, service en betrouwbaarheid die de huidige helpdesks bieden, blijft bestaan, belooft ook Jacco Schotvanger, afdelingshoofd Implementatie Omgevingswet van  Rijkswaterstaat en daarmee de opdrachtnemer voor het vormen van het nieuwe Informatiepunt Omgevingswet. ‘Binnen de helpdesks is er veel kennis over het eigen domein, maar ook over de Omgevingswet. Een deel van de helpdeskmedewerkers heeft meegeschreven aan de nieuwe wet. Zij zijn heel goed op de hoogte van de veranderingen en kunnen de vragenstellers hierdoor als geen ander helpen.’

Jacco Schotvanger, afdelingshoofd Implementatie Omgevingswet van Rijkswaterstaat

Wat wél verandert volgens Schotvanger is de bereikbaarheid van de nieuwe helpdesk. ‘Voor de vragenstellers is het prettig dat zij straks één centrale ingang hebben voor al hun vragen. Ook is het nieuwe Informatiepunt Omgevingswet online én – als het aantal vragen dat vereist – telefonisch bereikbaar, terwijl sommige helpdesks momenteel alleen online te bereiken zijn. Bovendien zijn we langer bereikbaar en kunnen meer doelgroepen contact met ons opnemen. In 2009 is besloten dat bedrijven met hun vragen niet meer terecht konden bij de verschillende helpdesks die onder Kenniscentrum InfoMil vallen. Met het Informatiepunt Omgevingswet mogen alle professionals ons weer bellen. De milieumedewerker van een chemieconcern, maar ook die van een schildersbedrijf die vragen heeft over de milieugevaarlijke bestanddelen in de verf die hij gebruikt.’

Bram Segijn, afdelingshoofd Regelgeving en Duurzaamheid van Kenniscentrum InfoMil

Integrale antwoorden

Door het ontstaan van één helpdesk zullen de gegeven antwoorden nog meer integraal van aard zijn. Passend bij de aard van de Omgevingswet, stelt Bram Segijn, afdelingshoofd Regelgeving en Duurzaamheid van Kenniscentrum InfoMil en hier verantwoordelijk voor meerdere inhoudelijke onderwerpen. De adviseurs van de verschillende domeinen werken volgens hem, waar nodig, nauw samen om een vraag te beantwoorden. Segijn: ‘De helpdeskmedewerker moet straks nog meer bij zichzelf nagaan: kan ik deze vraag vanuit mijn eigen expertise beantwoorden of moet ik er een collega van een ander domein bij betrekken? Als dat het geval is en er is overleg geweest, dan moet het de vragensteller ook duidelijk worden gemaakt dat het antwoord met verschillende adviseurs is afgestemd. Overigens wordt er nu ook al volop overlegd tussen de helpdeskmedewerkers, als er een vraag binnenkomt die breder is dan het gebied van een helpdesk. Bovendien kijken wij via kwaliteitschecks nu ook al of vragen voldoende integraal behandeld zijn. De komende tijd worden medewerkers hier verder in getraind.’

Een belangrijke verandering voor medewerkers van het Informatiepunt Omgevingswet is dat de decentrale overheden onder de Omgevingswet veel meer lokale regels kunnen opstellen. ‘Onze adviseurs zullen er dus rekening mee moeten houden dat er mogelijk lokale regelgeving van invloed is op het antwoord dat zij geven’, zegt Segijn. ‘Dat betekent dat onze adviseurs hier goed naar moeten doorvragen. Overigens worden zij hierin ondersteund door het Digitaal Stelsel Omgevingswet waarin de decentrale overheden worden geacht hun lokale regelgeving in te voeren.’

Daan Dunsbergen, afdelingshoofd Water en Ruimtegebruik van Rijkswaterstaat

Webpagina’s herschrijven

Het aantal mensen dat komt te werken op het nieuwe Informatiepunt Omgevingswet is gebaseerd op eerdere stelselwijzigingen. Rijkswaterstaat heeft wat dit betreft ervaring opgedaan met de implementatie van het Activiteitenbesluit en de Wabo, en de invoering van de Waterwet. ‘Op basis daarvan hebben wij een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten vragen’, zegt Daan Dunsbergen, afdelingshoofd Water en Ruimtegebruik bij Rijkswaterstaat en verantwoordelijk voor de Helpdesk Water. ‘Momenteel komen elke maand enkele honderden vragen binnen bij het Informatiepunt Omgevingswet en bezoeken zo'n 25.000 mensen de website, maar die aantallen zullen fors toenemen rond de invoering van de Omgevingswet.

De uitdaging is dat het Informatiepunt Omgevingswet het ‘kennis-transferpunt’ blijft van alle gebruikers van de bestaande helpdesks met hun websites. Het is aan ons om te laten zien dat hun kennisdomeinen integraal onderdeel uitmaken van onze leefomgeving en dat een uitsplitsing naar verschillende helpdesks daarom niet slim is. Het Informatiepunt Omgevingswet zal vragen veel beter integraal kunnen beantwoorden. De integratie van de helpdesks is in volle gang en het team moet medio 2020 goed ingewerkt zijn. Wij doen er alles aan om op tijd de hausse aan vragen aan te kunnen.’

Agatha Bos, projectleider Veranderopgave Omgevingswet van Rijkswaterstaat.

Momenteel wordt ook hard gewerkt aan de uitbreiding van de site van het Informatiepunt Omgevingswet, die nu nog Aan de slag met de Omgevingswet heet. Een enorm aantal webpagina’s moet herschreven worden door de komst van de Omgevingswet, vertelt Agatha Bos, projectleider Integratie Helpdesks Omgevingswet van Rijkswaterstaat. ‘De huidige site Aan de slag met de Omgevingswet geeft veel informatie over hoe decentrale overheden zich het beste kunnen voorbereiden op de komst van de nieuwe wet. De huidige sites van de verschillende helpdesks geven vooral inhoudelijke informatie over de kennisdomeinen. Al die bronnen worden gefaseerd geïntegreerd in de website van het Informatiepunt Omgevingswet. De helpdeskmedewerkers gaan nu voor hun eigen domeinen na hoe de huidige wet- en regelgeving verandert met de komst van de Omgevingswet en herschrijven momenteel de content. In totaal gaat het om zo’n 10.000 webpagina’s en vele handreikingen en modellen. De doelgroep van het Informatiepunt Omgevingswet verandert en daarmee ook de site. Als de Omgevingswet eenmaal van kracht is, moet de website, net als die van de huidige helpdesks, ook vragen kunnen beantwoorden van vergunningverleners en handhavers die willen weten hoe zij moeten omgaan met een praktijkgeval.’