‘Samen geven we afval een nieuw leven’

Gemeenten, afvalinzamelaars en brancheorganisaties communiceren allemaal op eigen wijze over afvalscheiding. Een nieuw beeldmerk met de boodschap ‘Samen geven we afval een nieuw leven’ moet ervoor zorgen dat burgers al die verschillende boodschappen voortaan met elkaar linken. Met als doel: betere afvalscheiding, minder restafval en meer grondstoffen voor de circulaire economie.

Hoe kunnen overheden, uitvoeringsorganisaties, inzamelaars en verwerkers van afval en brancheorganisaties hun communicatie over afvalscheiding verbeteren? Die vraag stond in 2018 centraal tijdens een verkenning van Rijkswaterstaat en de Vereniging Producentenverantwoordelijkheid Nederland (VPN). ‘Stakeholders willen meer uniformiteit in de communicatie’, zegt Ageeth Boos, senior adviseur van het kenniscentrum Afval Circulair van Rijkswaterstaat. Verbetering van de communicatie over afvalscheiding is om dezelfde reden een van de speerpunten van het uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijke Afval. Boos: ‘Over het onderwerp afvalscheiding wordt veel gecommuniceerd. Maar al die verschillende communicatie-uitingen staan op zichzelf, waardoor een burger zich elke keer moet afvragen: waar gaat dit over? Door boodschappen te verbinden worden deze eerder begrepen.’

‘Door boodschappen te verbinden worden deze eerder begrepen’

Onbewuste beïnvloeding

Uit de verkenning bleek dat een gezamenlijke campagne over afvalscheiding niet haalbaar was. Daarvoor zijn onder meer de boodschappen en de communicatiedoelen van de stakeholders te verschillend van elkaar. Voor het verbinden van individuele communicatiecampagnes bestond wél veel animo. In samenwerking met voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal, de NVRD en communicatiebureau Tabula Rasa werd vervolgens een nieuw ‘verbindend beeldmerk’ ontwikkeld, daarna getest onder burgers en uiteindelijk in september van dit jaar gepresenteerd. Als slogan is gekozen voor 'Samen geven we afval een nieuw leven’. In een spiraalvormig logo maken pictogrammen duidelijk welke producten gescheiden moeten worden om er weer nieuwe producten van te kunnen maken.

Uitvoeringsprogramma en Transitieagenda

De ontwikkeling van een verbindend beeldmerk valt onder het Uitvoeringsprogramma Circulaire economie 2019 – 2023 waarin concrete acties en projecten staan om te komen tot een circulaire economie. ‘Een herkenbaar logo’ wordt ook genoemd in de Transitieagenda Consumptiegoederen 2018. Ook deze is bedoeld om de transitie naar een circulaire economie te versnellen.

Het nieuwe beeldmerk 'Samen geven we afval een nieuw leven'

Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk overheden, producenten, afvalinzamelaars en brancheorganisaties het beeldmerk gaan gebruiken in hun communicatie. Burgers moeten het logo en de slogan tegenkomen op het voorlichtingsmateriaal van hun gemeente, maar bijvoorbeeld ook op de vrachtwagen van de ophaaldienst en bij het inzamelpunt van elektrische apparaten. Hierdoor zullen zij de verschillende communicatie-uitingen voortaan met elkaar associëren, verwacht Boos. ‘Individuele boodschappen worden door het beeldmerk als onderdeel van een groter geheel gezien. Burgers leggen meteen de link met afvalscheiding en worden zo dus ook veel vaker met het onderwerp geconfronteerd. Het beeldmerk zet hen zo via het principe van ‘onbewuste beïnvloeding’ aan tot het gewenste gedrag: het scheiden van afval.’

Gebruikershandboek

Alle organisaties die zich bezighouden met afvalscheiding zijn vrij om het beeldmerk naar eigen inzicht te gebruiken in hun off- en online uitingen. Het materiaal kunnen zij gratis downloaden op de website van VANG-Huishoudelijk Afval. In een gebruikershandboek staan voorbeelden hoe het logo en de slogan ingezet kunnen worden in verschillende communicatie-uitingen. Op de website van VANG-Huishoudelijk Afval staan ook andere hulpmiddelen, zoals een presentatie, een animatie, basismateriaal voor social media en foldermateriaal.  

Het beeldmerk is populair volgens Boos. ‘Het materiaal is gedownload door gemeenten en leden van de VPN, maar ook door bijvoorbeeld een ziekenhuis waar al het afval gescheiden wordt. Organisaties als WeCycle, Stibat en Weee Nederland hebben al aangegeven dat zij het beeldmerk zullen opnemen in hun nieuwe campagnes. Volgend jaar willen wij nog meer stakeholders laten aanhaken.’