Rijkswaterstaat is de beheerder van de Waddenzee. Dit betekent dat we verantwoordelijk zijn voor het water, de zeebodem en het grootste deel van de kust in het Waddengebied. De zorg voor het Waddengebied dragen we niet alleen. Rijkswaterstaat werkt nauw samen met de andere beheerders, zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provincies, gemeenten en waterschappen.

Sieben Poel (hoofdingenieur-directeur Rijkswaterstaat Noord-Nederland)

Integraal beheer

Sieben Poel, hoofdingenieur-directeur Rijkswaterstaat Noord-Nederland, vertelt: 'Het Waddengebied is uniek; door zijn vergezichten, dynamiek en natuurlijke waarden. Het is Werelderfgoed dat vraagt om ontwikkeling en beheer tegelijkertijd. Door natuurlijke ontwikkelingen en door ingrepen, zoals de afsluiting van de Zuider- en het Lauwerszee, veranderen de opgaven. Het beheer van een uniek en kwetsbaar gebied schept verplichtingen. Het beheer is meegegroeid met de ontwikkelingen en met het gebruik. Ook in de toekomst moet dat gebeuren. Hiervoor hebben beheerders belang bij een beleid dat richting geeft en continuïteit kent. Maar ook met ruimte waar dat kan en bescherming waar nodig.

De samenwerking in het Waddengebied kent diverse partijen met vele belangen. Dat vraagt geven en nemen, elkaar wat gunnen en vertrouwen opbouwen. Om dit te bereiken pakken de beheerders in het Waddengebied hun beheertaken steeds meer integraal op, ‘als waren we één beheerder’. Dit betekent in de toekomst ook werken met één loket voor bewoners en één omgevingsagenda. Zo wint de huidige samenwerking aan kracht door ontwikkeling en beheer te verbinden en ruimte te laten om in te spelen op kansen in de toekomst (adaptief). Want veiligheid, natuur, bewoning, recreatie, toerisme en het watersysteem zijn niet te scheiden met grenzen en zijn ook niet te voorspellen.'

In het Waddengebied zoeken we altijd naar de balans tussen natuur en economische belangen.

'De samenwerking in het Waddengebied met andere partners vraagt ook van Rijkswaterstaat een extra stap vooruit en andere keuzes. Ik zie dat de medewerkers van Rijkswaterstaat- die samenwerken in de operatie dit al dagelijks laten zien. Ik denk aan de samenwerking op het meetvoertuig de Asterias, waarop  Economische zaken en Rijkswaterstaat samen beheertaken uitvoeren.

Logischerwijs leidt dit ook tot onzekerheid en vragen. Toch lukt het ons om de krachten steeds meer te bundelen en om de dialoog met de omgeving  beter te voeren. Als Rijkswaterstaat gaan we voor het in stand houden van de natuurlijke dynamiek van de Waddenzee, scheppen we de voorwaarden die de Waddenzee verrijken en bouwen we aan de sociaaleconomische structuur. Dat kunnen en willen we niet alleen doen, maar met alle partners in het Waddengebied. Daarvoor moeten we over onze eigen schaduw heen springen, de samenwerking als waren we één beheerder vorm geven en samen het Waddengebied verrijken en verduurzamen.'

Belangrijke afspraken liggen vast in de ‘Structuurvisie Waddenzee’, het ‘Actieplan Vaarrecreatie Waddenzee’ en het ‘Programma Rust voor Vogels, Ruimte voor Mensen’ van de Coalitie Wadden Natuurlijk.

Natuurlijk toekomstplan

‘Ontwikkelen als perspectief, beschermen als basis’, luidt het motto van het beleidsdocument Structuurvisie Waddenzee. Rijkswaterstaat heeft de leiding over het bijstellen van deze visie. De belangrijkste opgave: de Waddenzee als natuurgebied duurzaam beschermen en ontwikkelen en het unieke open landschap behouden. In de visie staan de doelstellingen en ontwikkelingen voor de lange termijn uitgewerkt.

Henk Middendorp (relatiemanager Wadden)

Nieuwe accommodatie op Rottumerplaat

Rijkswaterstaat werkt heel nauw samen met Staatsbosbeheer. Vooral op de Wadden vinden we elkaar. Zo ook op Rottumerplaat. Er staat hier een oude accommodatie uit de tijd dat Rijkswaterstaat hier nog actief beheer en onderhoud uitvoerde. De medewerkers verbleven in die tijd de hele week op het eiland en gingen in het weekend naar huis.

Henk Middendorp, relatiemanager, vertelt, ‘Begin jaren ’90 hebben we de omslag gemaakt naar het dynamisch kustbeheer, waarbij we de natuur zijn gang laten gaan. Sindsdien organiseren we twee keer per jaar, samen met de ‘Stichting Vrienden van Rottumeroog en -plaat’, een werkweek waarin afval wordt opgeruimd en onderhoud aan de eilanden wordt gepleegd. Staatsbosbeheer stuurt gedurende het vogelbroedseizoen een aantal vogelwachters naar het eiland om de vogels te tellen.’

Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat zoeken nu samen naar duurzame vormen van accommodatie op zowel Rottumerplaat als - oog, die beter aansluiten bij de dynamische omstandigheden in het oostelijk Waddengebied. Een nieuwe uitkijktoren voor Rottumerplaat gaat deel uitmaken van een ontwerp voor een volledig nieuwe accommodatie voor Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat op deze plek. Vanuit deze locatie voeren we dan de monitoring van de dieren en planten en de zeebodem uit.

Paula Hoff en Jan Visser (relatiemanagers Wadden)

Werken op de Wadden

Paula Hoff en Jan Visser werken bij Rijkswaterstaat Noord-Nederland als relatiemanager Wadden. ‘Een droombaan in een hele mooie dynamische omgeving,' vindt Paula. 'Als relatiemanager ben je het gezicht van Rijkswaterstaat in het Waddengebied. Ik zit wekelijks in onze betonningsloods op Terschelling, dat is voor mij een gewone werkdag. Nou ja, gewoon, ik vind het nog steeds een bijzonder aspect van mijn werk.’ ‘Ja, het Wad blijft je altijd verwonderen’, vult Jan aan. ‘Ik reis wekelijks af naar onze locatie op Ameland. Maar uiteraard komen we ook op de andere eilanden. Zo onderhouden we de relatie met onze belangrijkste stakeholders in het Waddengebied. Want samenwerking is essentieel in het beheer en behoud van het Werelderfgoed Waddenzee.’