De regio Eems-Dollard is dankzij de Eemshaven en Delfzijl van groot belang voor het bedrijfsleven. Maar, het gebied is ook onderdeel van het kwetsbare Waddengebied. Een bijzonder spanningsveld.

Het gebied rond de rivier de Eems en de zeearm Dollard wordt ook wel het ‘Eems-Dollard estuarium’ genoemd. Een estuarium is een de plek waar een rivier uitmondt in zee. Zoet en zout water ontmoeten elkaar. Het gebied wordt gekenmerkt door hoog- en laagwater. Kortom: in de belangrijke Eemshaven hebben schippers te maken met eb en vloed en een beperkte diepte van de vaargeul.

De Eemshaven is de grootste zeehaven van Noord-Nederland.
Okke van Brandwijk (projectmanager)

Groene snelweg naar de Noordzee

In 2016 is de verruiming van de vaarweg vanaf de Noordzee naar de Eemshaven en de havens van Delfzijl en Emden gestart. Als de klus eind 2017 geklaard is, kunnen schepen tot 14 meter diepgang de Eemshaven bereiken.

Okke van Brandwijk, projectmanager, vertelt: ‘Tijdens de uitvoering van de verruiming treffen we maatregelen voor dier en natuur. Met het zand en het keileem dat vrijkomt, leggen we voor de kust van Delfzijl een kwelderlandschap aan met een vogelbroedeiland. Kwelders zijn drassige stukken land, die alleen met hoogwater overstromen. Vooral vogels komen graag naar deze vruchtbare grond.’

‘Ook voor de kust bij de Eemshaven leggen we een vogelbroedeiland aan. Door het vrijgekomen materiaal te hergebruiken, hoeven we circa de helft minder zand en keileem te verspreiden. Dit beperkt de vertroebeling van de Eems-Dollard als gevolg van de verruiming. We willen werk met werk maken en de natuur zo min mogelijk verstoren. Daarom voert het meest milieuvriendelijke baggerschip een deel van de werkzaamheden uit en passen we een speciale baggertechniek toe.’

Verdragsgebied met Duitsland

Binnen de Eems-Dollard hebben Nederland en Duitsland geen grens afgesproken. Daarom is het Eems-Dollardverdrag afgesloten om het gebied, gezamenlijk, op een goede manier te beheren.

In 2006 is besloten dat de vaarweg naar de Eemshaven geschikt zou worden gemaakt voor de grote Panamax-schepen. Met het verdiepen van de vaarweg neemt Nederland een groter deel van de vaarweg in haar beheer en betaalt dus ook de kosten daarvan.

De vaarweg wordt zo aangelegd dat de grote schepen alleen met hoog water naar de Eemshaven kunnen varen. Daardoor hoeft er minder gebaggerd te worden. Voor de grootste schepen die, afhankelijk van het getij, naar Nederland en Duitsland varen is een gezamenlijk systeem ontwikkeld waarmee deze ongehinderd en veilig de havens binnen kunnen varen.

Bij het beheer van de Eems-Dollard zoeken we continu naar de balans tussen natuur en economie. In juli 2016 heeft de minister van Infrastructuur en Milieu, samen met de provincie Groningen, besloten tot het Adaptief Meerjarenprogramma Eems-Dollard 2050. In dit programma zijn de uitgangspunten en regels vastgelegd om de ecologische kwaliteit in samenhang met de economie in de Eems-Dollard te versterken.

Meetpaal slibgehalte

Vertroebeling is een belangrijk aandachtspunt in de Eems-Dollard. We doen veel onderzoek naar de hoeveelheid slib in dit gebied. Voor de Eemshaven houdt een meetpaal continu het slibgehalte, de stroming, het getij en de golfhoogte in de gaten. Dit doen we zodat grote schepen veilig de haven in kunnen varen.

De meetpaal in Eemshaven monitort continu of het water niet te troebel is.