< Ga terug naar hoofdstuk 6

‘Het idee van kennisoverdracht van meester op leerling bestaat al eeuwen. Het is een prachtige en vooral ook pragmatische manier om kennis te behouden en ontwikkelen.’

Niels Roode
Marko Ludeking

Het Kennisplatform Risicobenadering Waterveiligheid is vorig jaar op initiatief van Rijkswaterstaat ontstaan. Een gesprek met twee van de trekkers van deze pilot.

Ondergrens kennis bereikt

Niels Roode, project manager bij het kennisplatform: ‘Nederland is een van de dichtst bevolkte en -bedijkte landen ter wereld. Iedereen is doordrongen van onze ligging ten opzichte van de zeespiegel in combinatie met klimaatverandering. Je zou dus denken dat we in ons land, en zeker in onze eigen organisatie, beschikken over een enorme massa aan kennis over waterveiligheid. Maar dat is niet meer zo. Twee jaar geleden heeft onze minister de Tweede Kamer verteld dat de kritische ondergrens was bereikt.’

Lopende samenwerking ten einde

Een vrij urgent probleem dus. ‘Jazeker. Daarnaast speelde voor de oprichting van het kennisplatform nog iets anders. In project Veiligheid Nederland in Kaart (VNK2) werkten de overheden, marktpartijen en kennisinstellingen samen aan een landelijk beeld van het overstromingsrisico. Deze inzichten leidden tot de besluiten over nieuwe normen en het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma. VNK2 werd in 2015 afgerond. Missie geslaagd, en de samenwerking kwam ten einde, terwijl de praktijktoepassing nog moest starten’.

Van theorie naar praktijk

‘Je moet je voorstellen dat er al ruim 50 jaar met dezelfde normen wordt gerekend. Maar vanaf 1 januari 2017 werken we met de nieuwe normen in een gewijzigde Waterwet. Deze zijn dusdanig afwijkend dat het een grote trendbreuk betekent voor alles en iedereen die met waterkeringen te maken heeft’.

Marko Ludeking, Niels’ opvolger als projectmanager bij het kennisplatform, vult aan: ‘Dus in die zin is het werk nog niet af: er komt een nieuwe normering, maar dat is alleen theorie. Nu nog toepassen in de praktijk. Vanuit die combinatie van nut en noodzaak is vanuit het oude VNK2 begin 2015 het Kennisplatform Risicobenadering Waterveiligheid opgericht.’

Vraaggestuurde kennisoverdracht

Het platform kent twee kanten. Enerzijds ontmoeten experts uit het platform elkaar wekelijks in een  werkplaats, waarbij ze waterkeringbeheerders ondersteunen en adviseren. Kennisoverdracht is daarbij het sleutelwoord. Marko: ‘Binnen het team zitten de meeste kennisdragers bij marktpartijen. Via een pilot met het Gildesysteem 2.0 werken we aan het opleiden van adviseurs binnen RWS en waterschappen zodat kennis wordt gedeeld en vermenigvuldigd.’

Investeren in kennis loont

Dit gebeurt aan de hand van concrete vragen om zichtbaar te maken dat ‘kennis loont’. Niels: ‘Aan alles hangt een prijskaartje, dus ook aan dit samenwerkingsverband. Wij zijn echter overtuigd van het gezamenlijk rendement van investeren in deze kennis. Er zijn nu al voorbeelden van projecten in het Hoogwaterbeschermingsprogramma die goedkoper uitvielen dankzij de adviezen van het platform. Door vraaggestuurd te werken aan echte cases kan het kennisplatform aantoonbaar maken waar de toegevoegde waarde zit. En ook publieke middelen doelmatiger besteden.’

Van platform naar netwerk

Het Kennisplatform loopt officieel dit jaar ten einde. Rijkswaterstaat en de waterschappen werken aan een voorstel om te komen tot een structureel kennisnetwerk. Marko: ‘Er lijkt brede steun voor dit voorstel. Het verbinden van theorie en praktijk zorgt voor een ultieme leeromgeving waar iedereen van profiteert. Zo geven we ook invulling aan Koers 2020: we verankeren cruciale kennis en vakmanschap over waterveiligheid in onze organisatie, en gaan we écht samenwerken met de waterschappen.’

Gildesysteem 2.0

Op dit moment heeft RWS 4 externe experts in het platform die optreden als ‘meester’. Elke meester is gekoppeld aan een leerling; leergierige RWS-ers die hun opleiding en ervaring willen uitbreiden met de specifieke kennis die nu nog alleen door de experts gedragen wordt. De koppels werken aan echte praktijkvragen op het gebied van wiskundige kansberekening, geotechniek en hydraulica. Berekeningen die nodig zijn om te bepalen of een waterkering stabiel genoeg is,  bijvoorbeeld.

Door in de praktijk te leren kan het ‘wat’ ook aan het ‘hoe’ worden gekoppeld en gaan de ontwikkeling van kennis en vakmanschap hand in hand. Over een aantal jaren zullen de huidige leerlingen zelf hun kennis in een soortgelijke constructie dan weer over kunnen dragen.


< Ga terug naar hoofdstuk 6