Duurzaamheid is nu al onderdeel van ons werk en wordt een kerntaak. Op het gebied van smart mobility blijven we samenwerken, experimenteren en investeren.

Duurzame leefomgeving

Een kerntaak
Duurzaamheid gaat om verantwoordelijkheid nemen: voor ons landschap, ons energieverbruik, ons water. Alleen door bewust om te gaan met onze leefomgeving kunnen we onze welvaart en leefbaarheid ook in de toekomst in stand houden. Als uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft Rijkswaterstaat deze verantwoordelijkheid. Want op het gebied van duurzaamheid kunnen wij samen met onze partners het verschil maken.

Een stap verder
Duurzaamheid is nu al onderdeel van ons werk. Kijk naar de energieopwekkende Ramspolbrug, de ecoducten over snelwegen en het hergebruik van zand om de Nederlandse kust te versterken. Nu gaan we een stap verder. De duurzame leefomgeving wordt de basis voor alles wat we doen. Duurzaamheid en efficiënt energiegebruik vragen om slimme IT-oplossingen.

Waar willen we staan in 2020?
Rijkswaterstaat ontwikkelt zich de komende jaren van de provider van (water)veiligheid en bereikbaarheid tot een bredere publieke dienstverlener. Een organisatie die staat voor (water)veiligheid, mobiliteit en leefbaarheid. Want er liggen volop kansen. We richten ons de komende jaren op drie speerpunten:

  • Duurzame gebiedsontwikkeling. Dit brengt het evenwicht terug tussen de belangen van mens, economie en natuur. Het betekent voor ons dat we verder kijken dan alleen het beheer en ontwikkelen van onze eigen netwerken. Voorbeelden uit de praktijk zijn Ruimte voor de Rivier en de ondertunneling van de A2 bij Maastricht (de Groene Loper).
  • Energie en klimaat. Ons uitgestrekte areaal leent zich uitstekend voor het opwekken of opslaan van duurzame energie. In 2020 hebben we tenminste een reductie van 20% CO2-uitstoot gerealiseerd. In 2030 functioneren Rijkswaterstaat en de netwerken die we beheren energieneutraal.
  • Circulaire economie. We maken we onze eigen bedrijfsvoering duurzaam door circulair in te kopen. We ontwerpen onze netwerken duurzaam. Verder zorgen we dat het materiaal van ons areaal onderdeel is van de duurzame kringloop (hergebruik).

Welke stappen gaan we concreet zetten?
Om duurzaamheid een stap verder te brengen, nemen we de komende jaren veel grote en kleine maatregelen die aansluiten bij onze drie pijlers. Een greep:

  • Energieneutraal maken van de objecten in ons beheer, zoals sluizen en tunnels.
  • Implementatie van de Omgevingswet, in samenwerking met vele partners.
  • Elektrificeren van ons eigen wagenpark.

> Lees het interview

Duurzaamheid bij de Rijksrederij

Een deel van de CO2-reductie bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu is gerealiseerd door een pilot met biobrandstoffen bij de Rijksrederij. In 2015 is een proef gestart met het varen op hoogwaardige biologische brandstof op drie schepen. Een primeur, want als eerste in Nederland paste de Rijksrederij dit toe op zeegaande schepen. In 2016 gaan de overige zeegaande schepen ook over op biobrandstof. De inzet van de circa 110 vaartuigen van de Rijksrederij is goed voor 44% van de CO2-uitstoot van het totale ministerie (25% als je rekent met de nieuwe CO2-prestatielader). Ten opzichte van 2011 wordt al 18% bespaard op het brandstofverbruik.

Voorbeeld

Smart mobility

Samenwerken, experimenteren en investeren
Smart mobility is de verzamelnaam voor de (r)evolutie die zich voltrekt op het snijvlak van mobiliteit, data en digitale informatievoorziening. Van intelligente voertuigtechnologie tot real time route-informatie op je smartphone: het gaat om technologische innovaties die het mogelijk maken om veiliger, vlotter en comfortabeler van A naar B te reizen, met minder belasting voor de leefomgeving. Smart mobility beperkt zich niet alleen tot het wegverkeer, maar gaat ook over water en spoor. Smart mobility is daarmee breder dan verkeersmanagement alleen: het gaat om een transitie van het hele mobiliteitssysteem: de manier waarop wij reizen en goederen vervoeren.

Publiek-private samenwerking
De grootste ontwikkelingen op het gebied van smart mobility komen van de wereld buiten Rijkswaterstaat, zoals de automobielsector en service providers (aanbieders van bijvoorbeeld netwerk- en communicatiediensten). Rijkswaterstaat sluit zich daar vol overtuiging bij aan. We werken én denken daarbij vanuit de behoefte van de reiziger. Onze publieke taak als beheerder van de nationale wegen en vaarwegen staat daarbij voorop. Vanuit die basis gaan we publiekprivate samenwerkingen aan met marktpartijen: dat betekent investeren, experimenteren en innovaties mogelijk maken.

Waar willen we staan in 2020?
Nederland is dankzij zijn fijnmazige (vaar)wegennet en beschikbaarheid van hoogwaardige technologie bij uitstek geschikt als internationale proeftuin op het gebied van smart mobility. Een living lab, uniek in Europa. Dit gegeven is de springplank om Nederland leidend te maken op het gebied van smart mobility. We maken het mogelijk toepassingen te testen, daarvan te leren en (inter)nationaal uit te rollen. Nationaal werken we samen met reizigers, logistiek, marktpartijen, kennisinstellingen en overheden zoals de Rijksdienst Wegverkeer (RDW). In Europees verband maakt Rijkswaterstaat deel uit van de kopgroep Smart Mobility en dragen we bij aan de benodigde afspraken. In 2020 zijn de eerste smart services operationeel op ons netwerk. IT en data leggen de verbinding tussen duurzaamheid, smart mobility en verkeersmanagement en creëren daardoor waarde voor gebruikers en partners.

Welke stappen gaan we concreet zetten?

  • Bij onze inzet gaan we uit van onze basis: onze rol als beheerder van het Nederlandse netwerk aan snelwegen en hoofdvaarwegen. Rijkswaterstaat ontwikkelt samen met het departement een heldere visie op de invulling van onze publieke rol.
  • We werken daarbij volop aan het slimmer maken van mobiliteit. Leren door te doen is het motto. Dat doen we altijd samen met anderen en daar gaan we mee door. We ontwikkelen bijvoorbeeld geavanceerde informatiediensten op de A58 om spookfiles te verminderen. Met de Praktijkproef Amsterdam testen we wegkant- en in car-systemen om de doorstroming op de ring A10 te verbeteren. We zorgen ervoor dat kennis en ervaringen breed worden gedeeld.
  • Binnen de Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) werken we samen met andere wegbeheerders aan betere en completere verkeersinformatie.
  • We omarmen de ambities van Connecting Mobility, het programma dat de transitie naar slimme mobiliteit begeleidt en versnelt. Connecting Mobility zet in op een hecht partnerschap tussen overheid, kennisinstellingen en marktpartijen. De transitiestrategie geeft richting aan investeringen in beheer, onderhoud, verkeers- en mobiliteitsmanagement en de wijze waarop we samenwerken met onze partners.

Smart mobility tussen Rotterdam en Wenen

Oostenrijk, Duitsland en Nederland werken samen aan het ontwikkelen en uitrollen van coöperatieve diensten. Op de corridor die de Rotterdamse haven verbindt met het Duitse achterland en uiteindelijk Wenen wordt nu gewerkt aan ‘Road Works Warning’ en ‘Probe Vehicle Data’. ‘Road Works Warning’ zorgt voor een grote veiligheidsverbetering door automobilisten tijdig te waarschuwen voor wegwerkzaamheden. De waarschuwing verschijnt dan op het dashboard of op een ander apparaat in de auto zoals een smartphone. Met ‘Probe Vehicle Data’ worden gegevens uit sensoren in auto’s opgehaald. Met die gegevens kunnen diensten worden ontwikkeld, zoals waarschuwingen voor hevige regenval of mist. Ook onderzoeken we of wegbeheerders met deze data een beter beeld kunnen krijgen van de situatie op het wegdek.

Voorbeeld

> Lees het interview