Foto John van Schie

Duurzaamheid en duurzaamheidsdoelstellingen raken op verschillende vlakken de Kaderrichtlijn Water (KRW). Soms direct, soms indirect. Een duurzame manier van werken biedt veel kansen, maar het vraagt wel een andere manier van denken en werken.



De KRW geeft een flinke impuls aan duurzaamheid in het hoofdwatersysteem (HWS). Duurzaamheid raakt niet alleen aan het verbeteren van de chemische en ecologische toestand van het water. Het heeft ook betrekking op het duurzaam uitvoeren van projecten en het duurzaam hergebruiken van materialen. Duurzaamheid groeit gestaag uit tot een belangrijk uitgangspunt bij de realisatie van allerlei RWS-projecten. Zonder het thema altijd expliciet te benoemen, staat duurzaamheid in deze Jaarrapportage ook vaak centraal. Bijvoorbeeld bij de aanleg van vispassages en natuurlijke oevers (NVO’s) of de aanpak van verontreinigende bronnen.

Werk in uitvoering

Het uitvoeringswerk bij aanleg en onderhoud besteden we uit aan aannemers. Dat betekent dat we duurzaamheidsdoelstellingen moeten opnemen in het inkoopcontract dat we met die aannemers sluiten. Om de duurzame doelstellingen goed te kunnen verankeren, moeten we die contracten zorgvuldig opstellen. Dat wil zeggen dat we aan de voorkant en vroeg in het proces duurzaamheidsdoelen opstellen en niet pas tijdens de aanbesteding. Bijvoorbeeld in de selectiecriteria van de aanbesteding, de eisen die we stellen bij de uitvoering en de proceseisen: hoe mogen uitvoerders werken?

Ontstenen

Binnen het KRW-programma heeft duurzaamheid vooral betrekking op de uitvoering van grondwerken. Duurzamer werken betekent dan eerst en vooral zorgen voor duurzaam hergebruik van grond en materialen. Daarnaast bestaat een belangrijk onderdeel van de KRW-maatregelen uit het terugbrengen van natuurlijke oevers, waarbij we stenen oevers ontdoen van stenen. In plaats van het verwijderen van de stenen door de uitvoerder zien we hier kansen deze stenen te hergebruiken. We buigen ons nu over de vraag hoe we dit kunnen inpassen in bestaande wet- en regelgeving. Dit illustreert hoe we continu nieuwe inzichten verkrijgen en in een leerproces zitten.

Uitdagingen

In dit voorbeeld lijkt duurzaam werken relatief eenvoudig te realiseren. In andere gevallen is het een stuk lastiger. Vaak hebben we van tevoren onvoldoende helder hoe we de materialen het meest duurzaam kunnen hergebruiken. Dit maakt het ook lastig om concrete afspraken met uitvoerders te maken in inkoopcontracten. We weten vaak simpelweg niet welk eindresultaat we willen. Bereiken we dat het beste door tot in detail het beoogde hergebruik voor te schrijven? Of willen we de uitvoerder vooral stimuleren om zelf duurzame oplossingen te bedenken, om ons te laten verrassen?

Oplossingen

Duurzaam denken betekent vooral duurzaam doen. Het vraagt om een cultuuromslag. Door de onbekende uitkomst en de nieuwe manier van werken zijn we in de aanbestedingspraktijk vaak terughoudend om bij de inkoop sterk te sturen op duurzaamheid. Duurzaamheidsaspecten en precieze duurzame uitkomsten zijn bovendien niet altijd voldoende concreet te maken. De oplossing ligt in het nadrukkelijker opnemen van duurzaamheidsdoelstellingen bij aanbestedingen. Door ideeën uit te wisselen en door inzichtelijker en concreter te maken wat duurzaamheid en duurzaam handelen in de praktijk betekent.

Lees hier het uitgebreide artikel.