Hoe combineer je de doelen van de KRW, de Europese natuurdoelen vanuit Natura2000 en het Natuurnetwerk Nederland in één project? Rijkswaterstaat en de provincie Utrecht krijgen het voor elkaar bij de Elster Buitenwaard. Het doel: een natuurgebied met bloemrijke graslanden, geulen, moeraszones en natuurvriendelijke oevers. Goed voor planten, vissen en insecten!

De Elster Buitenwaard wordt alleen maar mooier. Dat stellen Gerwin Verdoold, omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat Oost-Nederland, en Jeroen Bloemberg, projectleider bij de provincie Utrecht. En dat is het directe gevolg van de goede samenwerking bij dit project, waarvan de provincie Utrecht de trekker is.

We kijken naar Jeroen Bloemberg van de provincie Utrecht gefotografeerd in de Elster Buitenwaard.
Jeroen Bloemberg, projectleider provincie Utrecht

‘We hopen dat allerlei vogelsoorten hier in de toekomst een broed- en foerageergebied gaan vinden’

Open uiterwaard

Maar wat gaat er dan precies gebeuren? Projectleider Bloemberg vertelt dat de Elster Buitenwaard een open uiterwaard is én blijft. ‘Een groot deel van het werk bestaat uit het afgraven van de voedselrijke bovengrond. Hierdoor ontstaan bloemrijke graslanden. Deze “bonte weiden” zijn zeldzaam geworden, ook in het rivierengebied. Daarom hopen we dat allerlei vogelsoorten hier in de toekomst een broed- en foerageergebied gaan vinden.’

Natte hooilanden

Een ander deel van het gebied wordt omgevormd tot natte hooilanden, doorsneden door geulen. ‘De geulen, ook wel strangen genoemd, worden gevoed door schoon grondwater. Hierdoor zal een rijke onderwaterwereld ontstaan met diverse soorten vis, zoals de bittervoorn.’ Omgevingsmanager Verdoold vult aan: ‘Met de strangen creëren we een leefmilieu dat wezenlijk anders is dan in de Nederrijn. Zo bieden we vissen en insecten een prachtig nieuw leefgebied, met veel betere mogelijkheden om te paaien en op te groeien.’

Met een boom op de voorgrond en water op de achtergrond kijken we naar de Utrechtse uiterwaarden van de Nederrijn.
De Utrechtse uiterwaarden van de Nederrijn

Moeras met riet en planten

Bijzonder is dat de grond die vrijkomt bij het afgraven van de graslanden en het uitgraven van de geulen wordt verwerkt in de huidige zandwinplas. ‘We vormen de diepe plas die er nu ligt om tot een kleinere plas met aan de randen ondiep water’, legt Bloemberg uit. ‘De verwachting is dat de randen geleidelijk dicht zullen groeien en zich grotendeels zullen ontwikkelen tot moerasgebied. Ook langs de strangen zal moeras ontstaan.’ Het gaat om zegge- of rietmoeras, dat bestaat uit riet en planten, zoals de lisdodde, de mattenbies en de gele lis. Bloemberg: ‘Dit biedt kansen voor allerlei zeldzame vogels. Bijvoorbeeld de roerdomp, porseleinhoen, blauwborst en waterral.’

Rondje Elster Buitenwaard

De oude zomerkade die langs de rivier loopt blijft behouden. Verder is in de plannen rekening gehouden met recreatie. Bloemberg: ‘Het gebied blijft toegankelijk voor wandelaars. Het wordt zelfs beter toegankelijk door de aanleg van een wandelroute. Dat was ook een nadrukkelijke wens van de omgeving: omwonenden gaven aan dat ze graag een rondje wilden lopen door de Elster Buitenwaard. Daarbij zorgen we er overigens wel voor dat vogels en andere dieren niet worden gestoord. Het middendeel van het gebied is daarom niet toegankelijk voor wandelaars.’

Lees hier het uitgebreide artikel.