Alles stroomt

Er stond redelijk veel wind op zaterdagochtend 8 september 2018 toen we met de boot vanuit Lelystad naar de Marker Wadden voeren. Bij aankomst brak de zon door. Symbolischer kon bijna niet. De Marker Wadden zijn een letterlijke verademing in het Markermeer. Het met basalt omzoomde meer had planten en dieren weinig te bieden. Dat gaat nu veranderen. Ook de versterking van de Houtribdijk gaat meerdere belangen tegelijk dienen. Met het Trintelzand voegen we nog een natuurgebied aan het Markermeer toe. Goed voor de kuifeend, brilduiker en visdief. Maar ook goed voor de waterveiligheid van de provincies rondom het IJsselmeer en Markermeer.

‘Ik ben trots op al die samenwerkende partijen en de gezamenlijke doelgerichtheid’

Een dijk versterken door er een natuurgebied tegenaan te leggen, een nieuwe eilandengroep aanleggen om de waterkwaliteit in een binnenmeer te verbeteren. De rivier als ‘getijdenpark’ inrichten, met meer biodiversiteit en een golfbrekende werking bij hoog water. Een waterkering op een kier zetten voor vissen. Een flexibel waterpeil in het IJsselmeergebied om sneller te kunnen handelen bij langdurige droogte. Ook omdat het goed is voor het riet langs de oevers, waar vogels in broeden.

Bij alles wat we op watergebied doen, denken we tegenwoordig aan meerdere belangen tegelijk. Waterveiligheid en waterkwaliteit. Het is meer dan een verstandshuwelijk. Het is liefde. Het is de kracht van de ‘gouden driehoek’ van kennisinstellingen, bedrijven en overheid. Er is wereldwijd veel belangstelling voor onze innovaties op het gebied van waterkwaliteit en ecologie. En dat is terecht.

De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt een helder doel: schoon en robuust oppervlaktewater en grondwater in heel Europa in 2027. Die internationale dimensie is heel vanzelfsprekend. Want water stopt niet met stromen bij een landsgrens, de zalm keert bij Lobith niet om. Met het Kierbesluit Haringvlietsluizen en de vismigratierivier in de Afsluitdijk brengen we kleine nuances aan in onze kustverdediging. Nuances die een ecologische balans in onze oppervlaktewateren bevorderen, zonder aan de kracht van onze dijken en deltawerken af te doen.

Agenda’s combineren, meerdere doelen tegelijk nastreven, krachten bundelen, intensief samenwerken. De integrale aanpak van onze wateragenda is niet alleen een inhoudelijke vlucht naar voren, het is ook een nieuw proces. Sinds 2010, het jaar waarin de 1e tranche van de KRW in werking trad, is er veel veranderd in de Nederlandse wereld van het waterbeheer. Waterveiligheid en waterkwaliteit zijn twee agendapunten op dezelfde agenda geworden, onder de agenda IJsselmeergebied 2050 staan 60 handtekeningen.

Dat is waterbeheer in Nederland in de 21e eeuw. Ik ben trots op al die samenwerkende partijen en de gezamenlijke doelgerichtheid. Juist door die brede waaier aan belangen samen aan tafel te hebben, komen we tot een ijzersterke innovatieve aanpak. Een aanpak waarmee iedereen aan de slag kan, vanuit een eigen opdracht, een eigen belang, maar met een gezamenlijk doel: een waterveilig Nederland met schoon water!

We zijn nu op de helft van het KRW-programma. De bijdrage van Rijkswaterstaat is een programma in 3 tranches met 600 maatregelen: van vispassages en nieuwe oevers tot rivierverruiming en onderzoek. We bogen op successen, op maatregelen met effect. Maar we zien ook nog stevige uitdagingen, zoals nutriënten en medicijnresten die onze waterkwaliteit bedreigen. Rijkswaterstaat is nu al met de voorbereidingen voor de 3e tranche maatregelen begonnen. Want het jaar 2027, dat is morgen.

De komende jaren is er nog veel werk aan de winkel. Maar met al die betrokken partijen, waaronder Rijkswaterstaat, regionale en lokale overheden, industrie en landbouw, ben ik ervan overtuigd dat we in 2027 voldoen aan de Kaderrichtlijn Water.

Cora van Nieuwenhuizen

Minister van Infrastructuur en Waterstaat