Kustonderhoud

Dit artikel hoort bij: Waddenzee 01

Meer zand voor Ameland Zuidwest

Rijkswaterstaat onderhoudt de kust van Ameland-Zuidwest. Daar ligt dicht voor de kust van nature een diepe geul, het Borndiep. Deze geul schuurt langs de kust en voert hiervandaan zand mee. Een baggerschip vult de geul gedeeltelijk op met 2,5 miljoen kubieke meter zand. Hierdoor blijft Ameland goed beschermd tegen de zee. Bovendien helpt het extra zand om de kust mee te laten groeien met de stijging van de zeespiegel.

Samen met de waterschappen onderhoudt Rijkswaterstaat de Nederlandse kust. Doen we dat niet, dan raken we een groot deel van ons land kwijt aan de zee. Door de komende jaren gemiddeld 7 miljoen kubieke meter zand per jaar op en vlak voor de kust te spuiten, houdt Rijkswaterstaat de kustlijn op zijn plaats. Zo blijft Nederland goed beschermd tegen de zee.

Dubbele bescherming

Ameland-Zuidwest is een van de plekken langs de kust waaraan we extra zorg besteden. Om de erosie op de kop van Ameland tegen te gaan, is de geulwand van het Borndiep aan de kant van het strand eerder al met stenen bestort. “Voor het eerst wordt zand in de geul aangebracht om deze steenbestorting en de kust te beschermen en te versterken”, vertelt Robert Zijlstra, adviseur Waterveiligheid bij Rijkswaterstaat. “Zo’n zandsuppletie is goedkoper dan het opnieuw aanbrengen van stenen en past beter bij het natuurlijke kustsysteem.”

Geulwandsuppletie
Robert Zijlstra, adviseur Waterveiligheid bij Rijkswaterstaat

We zitten er bovenop

In de komende jaren verspreidt het zand zich naar verwachting langs de eilandkust en deels naar de Waddenzee. Hoe snel dat gaat, en waarheen precies, wordt de komende 5 jaar gemonitord met meetschepen en vanaf de vuurtoren van Ameland. Ook kijkt Rijkswaterstaat of de steenbestorting effectief beschermd wordt . Zijlstra: “Hoe lang blijft het zand op zijn plek liggen, hoeveel zand verdwijnt er naar de Waddenzee en zien we ook positieve effecten op de ontwikkeling van het strand? Mogelijk heeft de suppletie ook een positief effect op de afslag van de nabijgelegen Feugelpôlle , een kwelder waar duizenden vogels broeden. Dat zijn zaken die bepalen of en wanneer we weer opnieuw moeten suppleren. Ook zou het kunnen dat we hier toch moeten blijven inzetten op onderhoud met stenen.”

Zandbak aanvullen

Los van al deze doelen draagt de suppletie vooral bij aan het op orde houden van het kustfundament. “Dat is het belangrijkste”, geeft Zijlstra aan. “Je kunt het kustgebied zien als een grote zandbak die je moet aanvullen als de zeespiegel stijgt. Anders verdwijnt alles langzaam onder water. Door te experimenteren met zandsuppleties, zoals we op Ameland Zuidwest en de buitendelta doen, komen we steeds beter te weten hoe we deze zandbak het beste kunnen bijvullen en waar precies. Daarnaast houden we los van de suppletie goed bij of er veranderingen in het Borndiep en het kustsysteem in het algemeen optreden. Bijvoorbeeld met schepen die via ‘multibeam’ – een soort geluidsgolven – meten hoe de bodem erbij ligt. Wordt de geul dieper? Of verlegt hij zich richting de kust? Als dat zo is, dan moeten we maatregelen nemen om de kust te beschermen.”

Piet IJnsen, wethouder gemeente Ameland

Veilig gevoel

Dat Rijkswaterstaat en de waterschappen het kustgebied blijven monitoren en versterken, geeft een veilig gevoel, aldus wethouder Piet IJnsen van de gemeente Ameland. “Er wordt het nodige gedaan om het eiland te beschermen tegen het water. Zo zorgt Wetterskip Fryslân ervoor dat de dijken de komende 50 jaar op orde zijn en brengt Rijkswaterstaat de nodige zandsuppleties aan.”

De gemeente wordt altijd goed geïnformeerd over en betrokken bij projecten als de geulwandsuppletie, zegt IJnsen. “Rijkswaterstaat heeft ons ver van tevoren laten weten wanneer en waarom dit project eraan zat te komen. En ook tijdens de uitvoering zijn we in goed overleg. Daarnaast zijn de Amelanders via informatiebijeenkomsten betrokken bij de werkzaamheden. Daar is altijd veel belangstelling voor. Al met al heb ik er vertrouwen in dat de zandsuppletie het gewenste effect gaat opleveren. Ik ben benieuwd naar het eindresultaat.”