6 jaar VM-IVRA: innoveren, uitproberen en perfectioneren

1: Digitaal verkeersmanagement is een realiteit

Ronnie Quaink, VM-IVRA: ‘In veel opzichten wel, ja. De Smart Mobility-monitor laat zien dat 71% van de weggebruikers standaard met een navigatiesysteem aan rijdt, en op onbekende routes loopt dit zelfs op tot 97%. Het feit dat zoveel mensen een digitaal communicatiekanaal gebruiken, verandert de rol van een wegbeheerder ingrijpend. De informatievoorziening is verschoven van fysieke wegkantsystemen naar in-car oplossingen’.

‘Die verschuiving wordt onder andere onderstreept door het besluit van Rijkswaterstaat om 40% van de informatiepanelen langs en boven de weg te verwijderen. Dit betreft de informatiepanelen die een informerende en adviserende functie hebben, die met een verkeerssturende functie blijven staan. Navigatiesystemen communiceren verkeersinformatie direct naar de weggebruikers en zijn niet afhankelijk van fysieke borden langs de weg, die bovendien onderhouden moeten worden. Deze beslissing is dus een duidelijk signaal naar wegbeheerders: digitaal verkeersmanagement is hier en gaat niet meer weg. Als wegbeheerder wil je invloed houden op de verkeerssturing op je wegennet - en dat kan alleen door nauwer samen te werken binnen de dataketen.’

Tony Meeuwsen, NDW: ‘Ik ben het hier volledig mee eens. Het wegennet is inmiddels voldoende gedigitaliseerd om digitaal verkeersmanagement effectief in te zetten, zeker voor specifieke meldingen. De volgende stap is om deze berichten verder te verfijnen en te personaliseren. Momenteel zijn we bijvoorbeeld bezig om de digitale berichtgeving rondom gestremde tunnels te ontwikkelen.’

2: De dataketen is zo sterk als zijn zwakste schakel

Ronnie: ‘Precies, elke schakel in de keten speelt een cruciale rol. Verkeersmanagement is allang niet meer exclusief het terrein van wegbeheerders. Serviceproviders verzorgen de communicatie met weggebruikers via navigatiesystemen, terwijl het NDW de datastromen ondersteunt. Daarom is samenwerking met deze partijen niet alleen noodzakelijk, maar ook iets waar we actief naar streven.’

Andy Berkouwer, Flitsmeister: ‘We hebben elkaar nodig. En we kunnen ook nog zeker stappen zetten in die samenwerking. Het verdienmodel van private partijen sluit bijvoorbeeld nog niet altijd perfect aan bij de werkwijze van de overheid, en andersom vinden publieke partijen het moeilijk dat ze minder zelfstandig kunnen opereren dan ze gewend zijn.’

Tony: ‘Het is geweldig om te zien hoeveel nieuwe initiatieven ontstaan door goede samenwerking. Waar we nog winst kunnen behalen, is op de kwaliteit van de doorgezette verkeersmanagementinformatie. Voortdurende monitoring op de kwaliteit en structurele feedback tussen de partners in de dataketen zijn van groot belang. De borging van de nieuwe digitale werkwijze en eenduidige richtlijnen voor de inzet en inhoud van meldingen zijn daarvoor onmisbaar.’

3: De overgang naar digitaal verkeersmanagement is dynamisch en vereist doordachte keuzes

Ronnie: ‘Absoluut. We moeten de juiste balans vinden in wanneer en hoe we weggebruikers informeren. Neem schoolzones als voorbeeld: als je dagelijks langs dezelfde school rijdt, wil je dan telkens een melding ontvangen? Dat kan juist de effectiviteit verminderen. Een andere afweging: bij welke wegwerkzaamheden en evenementen informeer je weggebruikers? En hoe bepalen we dan welk bericht wel of geen meerwaarde heeft?  

Andy: ‘We blijven voortdurend zoeken naar de juiste balans. Op dit moment hanteren we vaste richtlijnen die zo’n negen jaar geleden zijn opgesteld. Zo hebben we destijds bepaald dat hetzelfde bericht maximaal eens in de drie dagen wordt verstuurd. Als dat toch te vaak blijkt te zijn, krijgen we daar feedback over vanuit onze community. Het verkeersbeeld is heel dynamisch, want de situatie op de weg verandert constant. Dus snelle feedback is heel waardevol.’

Ronnie: ‘Het blijft een kwestie van eerst innoveren, ervaringen opdoen, en dan perfectioneren. Maar altijd weloverwogen.’

4: We leren het beste door gewoon te doen

5: De veranderopgave is moeilijker dan gedacht

Ronnie: ‘Ja, uiteindelijk wel. Ik werk al lang in de technische sector en was ervan overtuigd dat we de technische uitdagingen konden overwinnen. Wat me wel verraste, is de opgave om een innovatie onderdeel te maken van het dagelijkse werk van de wegbeheerders. Veel mensen doen hun werk al zo lang op een bepaalde manier, die knop gaat logischerwijs niet zomaar om. Hoewel digitaal verkeersmanagement het werk van wegbeheerders uiteindelijk gemakkelijker maakt, betekent de huidige fase – waarin we zowel fysieke als digitale informatiesystemen gebruiken – vaak juist meer werk. Het echt integreren van de digitale systemen in de dagelijkse processen blijft dan ook een flinke uitdaging.’  

Tony: ‘Dat is een lastige vraag. Want wat is nu precies moeilijker dan verwacht? Het was van tevoren al duidelijk dat het een complexe ontwikkeling zou zijn, met tijdspaden die nog niet volledig uitgekristalliseerd waren. Maar we zijn heel goed op weg.’

6: Goede samenwerking maakt het verschil

Ronnie: “Succes ontstaat alleen wanneer alle partijen gezamenlijk optrekken, de kwaliteit voortdurend wordt bewaakt en resultaten structureel worden verankerd. Maar bovenal is samenwerking de sleutel. Dankzij de grote betrokkenheid van wegbeheerders, regio’s en samenwerkingsverbanden kon de doorontwikkeling echt vorm krijgen. Serviceproviders hebben met hun bereidwillige inzet gezorgd voor de onmisbare schakel naar de weggebruiker. NDW en NTM droegen bij aan opschaling, integratie in de NDW-tools en aansluiting op Europese ontwikkelingen. Vanuit de opdrachtgevers – DGMo en LVMB – kwamen duidelijke richting en stevig draagvlak via de samenwerkingsagenda. Daarnaast hebben partners zoals het Digital Stelsel Mobiliteit (DSM), het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata (NTM), CROW en het Focuspunt Smart Mobility van Rijkswaterstaat de fundering verder versterkt. En het projectteam VM-IVRA zorgde voor de coördinatie, ondersteuning van wegbeheerders, de afstemming met serviceproviders en de borging van datakwaliteit,” aldus Ronnie.