Werken met de seizoenen mee bij de Krammersluizen
Voortgang
Bij de Krammersluizen, midden in de Philipsdam, werkt Rijkswaterstaat aan de toekomst van een belangrijke schakel in de Nederlandse waterinfrastructuur. Het complex bestaat uit vier schutkolken: twee grote kolken voor de beroeps- en duwvaart en twee kleinere kolken speciaal voor de recreatievaart; de jachtensluizen. Op dit moment worden de jachtensluizen voorbereid op een grootschalige renovatie. De werkzaamheden worden gepland buiten het recreatieseizoen, zodat de hinder voor recreatievaart zo klein mogelijk blijft.
De jachtensluizen zorgen voor een veilige doorvaart van recreatievaart, gescheiden van de grote beroepsvaart. Jaarlijks passeren hier zo’n 20.000 schepen. ‘Juist daarom plannen we het werk buiten het recreatieseizoen’, zegt omgevingsmanager Olivier Elseman. ‘Het mes snijdt dan aan twee kanten: we hinderen de recreatievaart zo min mogelijk en kunnen zelf zo efficiënt mogelijk de werkzaamheden uitvoeren.’
Olivier Elseman, omgevingsmanager Rijkswaterstaat
De winter als werkmoment
In de eerste maanden van 2026 is het jaarlijks onderhoud uitgevoerd, gecombineerd met voorbereidende werkzaamheden. Die periode is niet toevallig gekozen: in de winter is het rustiger op het water. De gemaalpomp is uit de pompkelder gehesen, gereinigd en onderhouden. Sluiskolken zijn drooggezet, geleideramen schoongespoten en geïnspecteerd en de staalkwaliteit van sluisdeuren is onderzocht. Ook is de proefopstelling van een innovatief zoet-zoutscheidingssysteem verwijderd. Deze installatie lag sinds 2014 in de jachtensluis en diende als test voor een nieuwe manier om zoet en zout water te scheiden. Het systeem, een gordijn van luchtbellen, blijkt succesvol en wordt straks toegepast in de duwvaartsluizen.
"Het mes snijdt aan twee kanten: minder hinder en efficiënter werken"
Balanceren tussen planning en doorstroming
De grootste uitdaging binnen het project is het combineren van werkzaamheden met het operationeel houden van de sluizen. Ook buiten het recreatieseizoen blijft de jachtensluis in gebruik. Daarom worden werkzaamheden zoveel mogelijk gecombineerd binnen één stremmingsperiode. Vast onderhoud, zoals baggeren en smeren, gebeurt tegelijk met voorbereidende werkzaamheden voor de renovatie. Zo wordt optimaal gebruikgemaakt van de rustige periode en blijft de hinder beperkt.
Tekst gaat verder onder de foto's.
Strakke organisatie
‘Alles moet kloppen: de planning, de afstemming en de uitvoering’, zegt Olivier. ‘Je werkt in een omgeving waar water, techniek, natuur en scheepvaart samenkomen. Dat vraagt om een strakke organisatie. Materialen en mensen moeten precies op het juiste moment op de juiste plek zijn. Daar komt bij dat het sluizencomplex ruim 35 jaar oud is. De technische staat van onderdelen wordt soms pas zichtbaar tijdens het werk. ‘Dat is een van de grootste risico’s’, legt Olivier uit. ‘Daarom doen we veel inspecties vooraf, maar je kunt nooit alles voorspellen.’
Rekening houden met natuur
De planning wordt niet alleen bepaald door het recreatieseizoen, maar ook door andere factoren. Zo spelen ecologische beperkingen, zoals het broedseizoen, een rol. Ook het weer kan invloed hebben. Zo begon 2026 met sneeuw, waardoor buitenwerkzaamheden tijdelijk stil kwamen te liggen. Door flexibel te plannen en slim werkzaamheden te combineren zijn de werkzaamheden binnen de gestelde tijd uitgevoerd.
"We werken aan een Deltawerk en maken het tegelijk klaar voor de toekomst"
Klaar voor de toekomst
De grote renovatie van jachtensluis 2 start in het najaar van 2026, opnieuw buiten het drukke vaarseizoen, en duurt ongeveer 6 maanden. Dit is de eerste van de twee jachtensluizen die wordt aangepast aan de normen van vandaag, zodat de sluis weer decennia veilig en betrouwbaar kan functioneren. Achter de werkzaamheden zit een voortdurende puzzel van plannen, afstemmen en bijsturen. Door slim te werken rond seizoenen en gebruik, blijft de sluis beschikbaar en gaat het werk toch door. ‘Juist die combinatie maakt dit project bijzonder’, zegt Olivier. ‘We werken aan een Deltawerk en maken het tegelijk klaar voor de toekomst.’