
Nieuwe camera’s voor bruggen en sluizen in Zeeland
Vooruitblik
Op de Westsluis in Terneuzen vervangt Rijkswaterstaat op dit moment de camera’s. Voor vaarweggebruikers is dat het meest zichtbare deel van een grotere technische vernieuwing. Ook de systemen achter de camera’s worden aangepakt. Die zijn nodig om de sluis vanuit de Nautische Centrale Terneuzen veilig en betrouwbaar te kunnen bedienen.

Tom ’t Hart, adviseur omgeving Rijkswaterstaat
De Westsluis wordt op afstand bediend. De bedienaars gebruiken camerabeelden om te beoordelen wat er op en rond de sluis gebeurt. Waar bevinden de schepen zich in de kolk? Rijden er nog auto’s over de brug? En kan een sluisdeur of brug veilig open of dicht? ‘Bij een sluis is het belangrijk dat de kolk en de omgeving goed in beeld zijn’, vertelt Tom ’t Hart, adviseur omgeving bij Rijkswaterstaat. ‘Andere systemen helpen om schepen te volgen. De camerabeelden geven de bedienaars zicht op de situatie in en rond de kolk, zodat zij kunnen beoordelen of een sluisdeur of brug veilig open of dicht kan.’

Koos van der Klift, technisch manager Rijkswaterstaat
Meer dan nieuwe camera’s
Achter de camerabeelden zit een hele keten van techniek. De beelden gaan via verschillende systemen en servers naar de bedienplek in de Nautische Centrale. Hetzelfde geldt voor andere informatie die nodig is om een brug of sluis op afstand te bedienen. Daarom vernieuwt Rijkswaterstaat niet alleen de camera’s, maar ook delen van de achterliggende IA- en IT-systemen.
IA staat voor industriële automatisering: de technische systemen voor het bedienen, besturen en bewaken van bruggen en sluizen. IT zorgt er onder meer voor dat camerabeelden en andere gegevens via het netwerk op de schermen van de bedienaars terechtkomen. Binnen dit project worden onder andere servers, software en bedienplekken vernieuwd. Die techniek is belangrijk omdat de bedienaar op afstand werkt. ‘Een camera is niet alleen een apparaat dat buiten hangt’, legt Koos van der Klift, technisch manager bij Rijkswaterstaat, uit. ‘Hij is onderdeel van een groter geheel. Om op afstand te kunnen bedienen, moet de hele technische keten betrouwbaar blijven werken.’
"De camerabeelden geven zicht op de situatie in en rond de kolk, zodat bedienaars kunnen beoordelen of een sluisdeur of brug veilig open of dicht kan"
Techniek bereikt einde levensduur
De vernieuwing is nodig omdat verschillende systemen het einde van hun technische levensduur bereiken. Apparatuur wordt na verloop van tijd moeilijker te repareren en reserveonderdelen zijn steeds lastiger verkrijgbaar. Voor oude software komen uiteindelijk geen updates meer beschikbaar. Dat speelt bij IT sneller dan bij veel traditionele onderdelen van een brug of sluis. Voor IA/IT-systemen wordt gerekend met een levensduur van ongeveer zeven jaar.
Ook cybersecurity speelt een rol. Als oude software geen beveiligingsupdates meer krijgt, worden ontdekte veiligheidsproblemen niet meer opgelost. Dat vergroot het risico op digitale storingen of aanvallen. Koos vergelijkt zo'n beveiligingsupdate met een update van een mobiele telefoon: daarmee worden fouten en veiligheidsproblemen opgelost en blijft het systeem bij de tijd.
Extra camera’s op de Westsluis
Bij de Westsluis worden niet alleen bestaande camera’s vervangen. Er zijn ook masten met zes extra camera’s geplaatst, omdat de bedienaars onvoldoende overzicht hadden van zeeschepen in en rond de sluis. Software voegt beelden van verschillende camera’s samen tot één doorlopend beeld. Dit heet ‘stitching’. Daarnaast zijn er draaibare camera’s die op verschillende plekken kunnen worden gericht en als reserve kunnen dienen als een vaste camera uitvalt. Voor de bedienaars blijft de werkwijze grotendeels hetzelfde. Ze krijgen wel grotere en helderdere schermen en vernieuwde apparatuur, zoals joysticks en toetsenborden.
Stap voor stap door Zeeland
De Westsluis is niet de enige locatie waar Rijkswaterstaat deze techniek vernieuwt. Binnen hetzelfde contract worden ook de systemen bij de Oostsluis in Terneuzen, de Kreekraksluizen, de Postbrug, de Vlakebrug, de draaibrug Sluiskil en de brug bij Sas van Gent aangepakt. De werkzaamheden worden stap voor stap uitgevoerd. Daarbij blijft ruimte om de planning aan te passen aan de omstandigheden. Zo moest het werk bij de Postbrug vanwege harde wind worden verschoven. ‘We moeten flexibel kunnen zijn tijdens de uitvoering’, vertelt Tom. ‘Bij iedere brug en sluis wordt bekeken wanneer het werk veilig kan worden uitgevoerd en hoe de hinder voor weg- en vaarweggebruikers zoveel mogelijk kan worden beperkt.’
