Zo houden we de Oosterscheldekering in beweging
Werk in uitvoering
Wie over de N57 rijdt, ziet bij het naderen van de Oosterscheldekering vooral de indrukwekkende pijlers en schuiven. Wat veel minder in het oog springt, is dat ernaast, onder en bovenop de kering bijna voortdurend wordt gewerkt. Dagelijks wordt de kering geïnspecteerd en onderhouden zodat deze betrouwbaar en inzetbaar blijft. Daarnaast worden grote onderdelen gerenoveerd en vervangen. Veel daarvan blijft voor de buitenwereld onzichtbaar. Toch is al dat werk nodig voor één belangrijke taak: zorgen dat de kering sluit als het erop aankomt.
De Oosterscheldekering beschermt Zeeland sinds 1986 tegen hoogwater. Bij een verwachte waterstand van 3 meter boven NAP zakken de 62 schuiven tussen de pijlers naar beneden om de Oosterschelde af te sluiten. Inmiddels is het bouwwerk 40 jaar oud. Naast het vaste onderhoud zijn daarom steeds meer onderdelen toe aan groot onderhoud of vernieuwing. Zo renoveert Rijkswaterstaat de bewegingswerken: de grote mechanische systemen waarmee de schuiven omlaag en omhoog bewegen. Ook de hydraulische installaties worden vernieuwd. Die zorgen er via grote cilinders voor dat de schuiven kunnen bewegen. Daarnaast vervangen we de schuifaanslagen, die de schuiven tijdens het bewegen geleiden. Stalen onderdelen krijgen opnieuw een beschermende laag tegen roest door zout water en zeelucht.
Werken terwijl de kering beschikbaar blijft
Tijdens groot onderhoud kan een schuif tijdelijk niet worden gebruikt. Er moet altijd voldoende capaciteit beschikbaar blijven om de Oosterschelde bij hoogwater en eventuele calamiteiten af te sluiten. Groot onderhoud aan de schuiven voeren we alleen uit buiten het stormseizoen, van april tot en met september. Onderhoud aan de Oosterscheldekering vraagt om een strakke planning. Welke schuif wanneer buiten bedrijf kan, waar een kraan kan staan en welke aannemer op welke plek aan het werk is: het moet allemaal op elkaar aansluiten. Ook waar zwaar materieel kan staan, moet zorgvuldig worden bepaald. Een grote kraan die urenlang op één plek staat, belast de constructie. Daarom worden het gewicht en de positie vooraf doorgerekend. ‘Het onderhoud vereist een enorme planning’, vertelt Astrid Ghering, omgevingsmanager van Rijkswaterstaat. ‘Achter de schermen wordt jaren vooruit gepuzzeld met de zogenoemde schuivenplanning. In 2026 hebben we meer werk dan ooit verzet. We hebben opnieuw gekeken naar de mogelijkheden binnen de schuivenplanning. Daardoor konden we meer werkzaamheden inpassen en de beschikbare ruimte optimaal benutten.’
"In een beperkte periode gebeurt er veel tegelijk. Dat vraagt om een planning waarin we jaren vooruitkijken"
Niet simpelweg oud eruit, nieuw erin
Sommige onderdelen krijgen nu, voor het eerst sinds de bouw, groot onderhoud. Een onderdeel van 40 jaar oud kun je niet altijd één op één vervangen. Materialen zijn niet meer verkrijgbaar, technieken zijn veranderd en aan nieuwe onderdelen worden andere eisen gesteld. Een onderdeel vervangen betekent soms dat eerst een nieuwe oplossing moet worden ontworpen en getest. Een goed voorbeeld zijn de hydraulische installaties, die de enorme cilinders aansturen. De eerste vernieuwde installaties worden een jaar lang in de praktijk getest voordat de overige installaties worden vervangen.
Testen of alles samenwerkt
Na werkzaamheden wordt eerst getest of het betreffende onderdeel goed werkt. Daarnaast testen we regelmatig de systemen die nodig zijn om de kering te bedienen en te sluiten. Tijdens een testsluiting komt alles samen: dan wordt gecontroleerd of de kering als geheel doet wat de kering moet doen. Voor de mensen die aan de kering werken, is een testsluiting dan ook meer dan een technische controle. Het is de bevestiging dat al die zichtbare én onzichtbare werkzaamheden samen bijdragen aan waar het uiteindelijk om draait: een Oosterscheldekering die klaarstaat wanneer het nodig is.
