Hoofdstuk 4

In 2026 richten wij onze aandacht op de advisering, kennisinbreng bij vraagstukken over de toepassing van de regelgeving rond grondverzet en op benodigde aanpassingen van de bestaande regelgeving op het gebied van grondverzet (graven, saneren, toepassen, reinigen en storten). De ervaringen die zijn opgedaan met de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden hierin betrokken. Signalen en knelpunten uit de praktijk die we via de helpdesk van het Informatiepunt Leefomgeving ontvangen, maken we zichtbaar en adresseren we. Ook ondersteunen we het Ministerie van IenW bij het aanpassen van de regelgeving via een Verzamelbesluit of -regeling.

We werken continu mee aan het project Herijking bodemregelgeving. Het gaat daarbij om de balans tussen beschermen en benutten, waarbij er oog is voor hoogwaardig hergebruik van vrijkomende grondstromen en bouwstoffen zonder dat dit leidt tot verdere achteruitgang van bodem en (grond-)water. Ook zal Rijkswaterstaat afdeling Bodem en Ondergrond ondersteuning en kennis blijven bieden op de verdere uitwerking van de maatregelen die zijn voortgekomen uit het Programma versterking stelsel van kwaliteitsborging in de bodemsector.

In 2026 ondersteunen we het Ministerie van IenW op de volgende aspecten:

• reparaties van bodemregelgeving die is omgezet naar de Omgevingswet, waarbij in de praktijk na invoering van de Omgevingswet vraagstukken ontstaan;
• ondersteuning van de stuurgroep, projectgroep en drie werkgroepen die zijn gevormd bij het project Herijking bodemregelgeving;
• advisering over de visie en aanpak rond herstel van bodemkwaliteit;
• advisering over aanpak van knelpunten en een lange termijn strategie voor regels voor toepassing van secundaire bouwstoffen;
• advies bij herziening normstelsel bodem in relatie tot het toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen in oppervlaktewater en de relatie met de Kaderrichtlijn Water;
• advies over de aanstaande implementatie van de wijziging van de Kaderrichtlijn Water en Grondwaterrichtlijn;
• advies over de aanpassing van regels voor toepassen van grond en baggerspecie in het kader van de dijkversterkingsopgave;
• advies over de implementatie van de Europese bodemmonitoringsrichtlijn
• advies en ondersteuning bij beleid en regelgeving rond de verondieping van diepe plassen;
• advies bij vastlegging in en aanpassing van bodembeschermingsbeleid in wet- en regelgeving en ondersteunende documenten;
• advies bij bodemkwaliteitsvraagstukken op basis van politieke actualiteit en Kamervragen.

Blijvend aandacht voor bodemkwaliteit

De basiskennis van de regels voor het grondverzet moet op peil blijven. Decentrale overheden zullen, mede met het oog op PFAS en andere niet genormeerde stoffen en verdere implementatie van de Omgevingswet, ook in 2026 onderhoud plegen aan hun lokale bodembeleid. Er gaan zich nieuwe problemen voordoen, denk aan de omgang met diffuse loodverontreinigingen in bodems, asbestonderzoeken in relatie tot puin en afval in de bodem en nieuwe verontreinigingen zoals PFAS en drugsdumpingen. We ondersteunen decentrale overheden bij het maken en actualiseren van lokaal beleid voor bijzondere vraagstukken en/of calamiteiten in de praktijk. Alle overheden hebben te maken met het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet, wat sinds 2024 tot meer vragen heeft geleid. Onze professionals staan gesteld om alle vragen te beantwoorden.

Verbetermaatregelen Taskforce in de dagelijkse praktijk

De Taskforce versterking bodemstelsel werkte sinds 2021 aan een plan van aanpak voor het doorvoeren van verbeteringen in het Kwalibostelsel.

Rijkswaterstaat Bodem en Ondergrond heeft al die jaren deelgenomen aan het implementatieprogramma en de meerjarige uitwerking van alle maatregelen gecoördineerd. Op 19 december 2024 is het programma samen met de stakeholders afgesloten. In 2025 is gestart met de nieuwe overlegstructuur, zowel intern als extern met de stakeholders. Ook in 2026 nemen we deel aan deze overleggen en verzorgen we de ambtelijke ondersteuning. Daarnaast blijven inhoudelijke input geven aan de herziening van de normdocumenten en zitten we aan tafel bij de normdocumentbeheerders. De herziening van de regelgeving van met name hoofdstuk 2 van het Besluit bodemkwaliteit heeft helaas vertraging opgelopen. Het voornemen is de wijziging van de regelgeving in 2026 af te ronden.  

Overige taken

In het Platform Toezicht Bodem dragen we bij aan organisatie van een jaarlijkse Platformdag Toezicht Bodem. Dit doen we samen met de Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT) en SIKB.

Beheer Richtlijn herstel en beheer (water-)bodemkwaliteit

We beheren en actualiseren de Richtlijn herstel en beheer (water-)bodemkwaliteit. Deze richtlijn ontsluit relevante informatie op het gebied van bodem- en waterbodembeheer, zoals maatregelen en voorzieningen gericht op het herstellen, behouden en versterken van de (water-)bodemkwaliteit. In 2026 gaan we deze richtlijn drastisch moderniseren en direct inhoudelijk actualiseren.