Hoofdstuk 8

Bodemdaling wordt als tegenhanger van zeespiegelstijging als een van de meest complexe bodemopgaven van dit moment meegenomen waar wij met lange ervaring en expertise actief blijven. We helpen in programma’s en de nieuwe kennisinfrastructuur bodem en ondergrond mee met het zorgen en borgen van een stevige kennisbasis en verbinding met klimaatadaptatie. Al sinds 2014 zijn de bodemafdelingen van Rijkswaterstaat actief op het dossier klimaatadaptatie. In 2026 gaan we door met bijdragen om onze netwerken klimaatbestendig te maken en hierbij invulling te geven aan hoe je het beste rekening kan houden met het water- en bodemsysteem, waarbij doelen en kaders voor het hoofwegen- en vaarwegennet worden geformuleerd en de relatie met de omgeving centraal staat.

Ondersteuning Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie en Agrarisch Waterbeheer

• De ondersteuning van het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie staat centraal in het faciliteren van Rijk en regionale overheden om Nederland klimaatbestendig te maken.
• Met onze ruime ervaring en kennis uit de praktijk maken we actief deel van het kernteam DPRA met inzet op de herijking van het Deltaprogramma, het implementeren van klimaatadaptatiedoelen, de uitvoeren van monitoring, het zorgen voor structurele financiering en het vertalen beleid en kennis naar de praktijk met het stimuleren van goede standaarden via het Overleg Standaarden Klimaatadaptatie (OSKA). In 2026 blijven we helpen om de Impulsregeling Klimaatadaptatie (200 miljoen Euro) goed uit te voeren. Daarnaast ondersteunen we DGWB bij de uitvoering van de impulsregeling in kader van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. In al ons werk leggen we vanuit onze eigen passie verbinding tussen het water- en bodemsysteem en klimaatadaptatie. We bouwen verder aan de benodigde kennisbasis in een breed scala aan onderzoeksprojecten met andere overheden, kennisinstituten en adviesbureaus, zoals het NWA programma DroBe (Droogte in bebouwde omgeving) en vertaling hiervan naar het kennisportaal Klimaatadaptatie.

Impulsregeling Klimaatadaptatie

Rijkswaterstaat afdeling Bodem en Ondergrond voert de Impulsregeling Klimaatadaptatie uit om in totaal 600 miljoen euro aan Impulsgelden uit het Bestuursakkoord Klimaatadaptatie van Rijk en regio doelmatig in te zetten. In 2026, doen we financieel management en aanpassingen die tot 2027 mogen plaatsvinden. waarmee respectievelijk 600 en 21 miljoen Euro beschikbaar is gesteld voor de uitvoeringspraktijk. Gericht op onze eigen uitvoeringsorganisatie Rijkswaterstaat dragen we bij aan het klimaatbestendig maken van onze netwerken en hierbij rekening houden met het water- en bodemsysteem als het nieuwe normaal.

Impulsregeling Deltaplan Agrarisch Waterbeheer

Rijkswaterstaat afdeling Bodem en Ondergrond heeft samen met DGWB de Impulsregeling en het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) opgesteld en voert deze momenteel uit. Het DAW is een bestaand programma waarin de agrarische sector stappen neemt om te zorgen voor schoon en voldoende zoetwater en voor goed bodembeheer. Om de uitvoering van de agrarische wateropgaven te versnellen heeft het Rijk 21 miljoen beschikbaar gesteld via een Impulsregeling. In 2026 doen we financieel management en aanpassingen die tot 2027 mogen plaatsvinden.

Beleidstafel Wateroverlast en hoogwater

Het versterken van de sponswerking van het landschap is een van de prioritaire oplossingsrichtingen van de beleidstafel Wateroverlast en Hoogwater van het Rijk, VNG, IPO, Unie in samenwerking met de veiligheidsregio’s. In 2026 gaan  we verder met alle partners in het zoeken naar oplossingen voor te veel én te weinig water. Dit in verbinding met verschillende programma’s zoals  het  Programma Bodem, Ondergrond, Grondwater en de implementatie van het instrumentarium van de omgevingswet.

Focuspunt Klimaatadaptatie

We werken net als voorgaande jaren binnen Rijkswaterstaat mee met het klimaatbestendig maken van het areaal van Rijkswaterstaat en brengen onze bodem- en grondwaterkennis actief in. De bodemprincipes en -keuzes uit de beleidsbrief ‘Water en Bodem sturend’ gericht op het versterken van de ruimtelijke basis voor de klimaatadaptatie opgave werken we verder uit in kansrijke opties voor de uitvoering en gebiedsgerichte samenwerking en het in gezamenlijkheid nader bepalen van concrete doelen.