MYSTERIEUZE MUZIEK
(Kabbelend water. Beeldtitel: Rivierbeheer bij het Pannerdensch Kanaal.)
VOICE-OVER: De Rijn stroomt bij Spijk ons land binnen.
Na ongeveer elf kilometer, ter hoogte van het Gelderse dorp Pannerden,
splitst de Boven-Rijn zich in de Waal en het Pannerdensch Kanaal.
Het Pannerdensch Kanaal werd in 1707 gegraven.
Vanaf dat moment is de verdeling van het water
in de Waal en het Pannerdensch Kanaal steeds verder verbeterd.
De Pannerdensche Kop dat het water splitst,
speelt hierin een belangrijke rol.
Na de aanleg van de Pannerdensche Kop
was er sprake van een stabiele waterverdeling.
De Pannerdensche Kop is ontworpen door Christiaan Brunings,
de eerste topman van het in 1798 opgerichte Rijkswaterstaat.
Sinds die tijd zorgen wij ervoor dat bij hoogwater
twee derde van het Rijnwater naar de Waal gaat
en een derde naar het Pannerdensch Kanaal.
Deze vaste waterverdeling is essentieel voor de hoogwaterveiligheid.
In 2014 bouwde Rijkswaterstaat in de uiterwaarden bij het Pannerdensch Kanaal
een instelbaar regelwerk.
Hiermee sturen we actief de waterverdeling
tussen de Waal en het Pannerdensch Kanaal bij hoogwater.
Het Pannerdensch Kanaal en het splitsingspunt Pannerdensche Kop
vormen een cruciale schakel in het Nederlands riviersysteem.
Als er iets verandert in de waterverdeling bij de Pannerdensche Kop,
heeft dat grote gevolgen voor de rest van Nederland,
van het IJsselmeer tot de Zeeuwse Delta.
Bij laagwater is een evenwichtige waterverdeling belangrijk
voor landbouw, industrie, drinkwater, scheepvaart en natuur.
Voor het organiseren van een evenwichtige waterverdeling
beschikt Rijkswaterstaat over moderne stuwen in de Nederrijn.
De stuw bij Driel zorgt ervoor
dat er bij laagwater voldoende water naar het IJsselmeer stroomt,
het grootste zoetwaterbekken van Nederland.
Dankzij de drie stuwen in de Nederrijn en Lek blijven deze rivieren, en de IJssel
ook bij lage waterstanden bevaarbaar voor de scheepvaart.
Van nature varieert de stroomsnelheid van het rivierwater.
De rivierbodem reageert hierop.
Delen van de rivier slijten weg, andere delen verzanden.
Rijkswaterstaat meet de bodemligging continu
en controleert of de vitale rivierfuncties niet worden bedreigd.
Het gaat daarbij om hoogwaterveiligheid, voldoende schoon water,
vlotte en veilige scheepvaart, en natuur.
Om ervoor te zorgen dat het rivierwater goed doorstroomt,
wordt dichte begroeiing in de uiterwaarden verwijderd.
Indien nodig verlagen we kribben, graven we uiterwaarden af
of nemen we andere maatregelen.
Er gelden wettelijke regels voor de bescherming van de vitale rivierfuncties.
Alle partijen op en aan het water moeten zich hieraan houden.
Rijkswaterstaat ziet hierop toe.
Het in stand houden van de juiste waterverdeling bij hoog- en laagwater
is al meer dan twee eeuwen een belangrijke maatschappelijke taak
van Rijkswaterstaat.
We zorgen hiermee voor een veilig, bereikbaar en leefbaar Nederland.
(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op rijkswaterstaat.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2023.)