Hoofdstuk 2

• Baggerspecieverklaringen
• Niet-reinigbaarheidsverklaringen grond
• Erkenningen kwaliteitsborging bodembeheer
• Uitvoering kostenverhaal bodemsanering Wet bodembescherming
• Fabrikant-eigen verklaringen

Deze wettelijke taken voeren we uit in mandaat van en gefinancierd door het Ministerie van IenW DGWB (Directoraat-Generaal Ruimte en Water) en DGMI (Directoraat-Generaal Milieu). In opdracht van DGMI bereiden we in 2026 een nieuwe wettelijke taak voor: het opzetten, ontwikkelen en uitvoeren van werkzaamheden voor normalisatie, certificatie en accreditatie, inclusief Europese wettelijke conformiteitsbeoordelingen.

Baggerspecieverklaringen Verklaringen niet-reinigbaarheid grond

In 2026 verwachten we in totaal zo’n 350 aanvragen verklaringen niet-reinigbaarheid grond en zo’n 50 baggerspecieverklaringen te verwerken en 1 of 2 beroep- en bezwaarprocedures te voeren (zie grafiek).

Namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat beoordelen we aanvragen om baggerspecieverklaringen, waarmee een ontdoener vrijstelling van afvalstoffenbelasting krijgt in geval van stort. Namens de diezelfde minister beoordelen we aanvragen om verklaringen niet-reinigbaarheid grond, waarmee geborgd is dat alleen niet-reinigbare en niet-immobiliseerbare grond wordt gestort. De baggerspecieverklaring vindt plaats op basis van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) en de verklaringen niet-reinigbaarheid grond op basis van het Besluit stortplaatsen en stortverboden afvalstoffen (Bssa).

Erkenningen kwaliteitsborging bodembeheer

In 2026 verwachten we zo’n 5.000 aanvragen en wijzigingen om erkenningen te verwerken en 1 of 2 beroep- en bezwaarprocedures te voeren. Sinds 2024 moet bij de aanvraag voor een erkenning bodemkwaliteit voor het produceren van een bepaald producttype van een bouwstof de rapportage van het toelatingsonderzoek worden meegestuurd. Het Besluit bodemkwaliteit en het Besluit melden bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen stellen eisen aan zowel de kwaliteit als de integriteit bij de uitvoering van werkzaamheden. Bedrijven en overheidsinstanties die aangewezen werkzaamheden willen uitvoeren, de zogenaamde bodemintermediairs, moeten in het bezit zijn van een erkenning van de Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Namens de minister zorgen wij voor het afhandelen van aanvragen voor deze erkenningen.

Uitvoering kostenverhaal bodemsanering Wet bodembescherming

Wij zijn namens de Rijksoverheid belast met het uitvoeren van de wettelijke taak kostenverhaal. Hieronder valt het onderhandelen over, het treffen van schikkingen met grote bedrijven en het versturen van stuitingsbrieven. Dit werk is nagenoeg afgerond. Dat betekent dat wij in 2026 uitsluitend een adviserende rol hebben richting het Ministerie van IenW en decentrale overheden bij casuïstiek.

Fabrikant-eigenverklaringen

Namens de minister van IenW beheren en publiceren we een lijst met fabrikant-eigenverklaringen.

Organisaties die op deze lijst vermeld staan mogen hun product voorzien van een milieuverklaring bodemkwaliteit van het type fabrikant eigenverklaring, een bewijsmiddel voor de kwaliteit op grond van het Besluit bodemkwaliteit. Deze lijst is informatief en biedt afnemers en handhavers een snelle controlemogelijkheid of een product terecht met milieuverklaring bodemkwaliteit van het type fabrikant-eigenverklaring wordt geleverd. Sinds 2024 zijn fabrikant eigenverklaringen niet meer voor onbepaalde tijd geldig, maar voor een periode van vijf jaar.

Beheer van drie (deels) wettelijke instrumenten

Naast de uitvoering van de vijf wettelijke taken beheert Rijkswaterstaat Bodem en Ondergrond enkele (deels) wettelijke instrumenten:

De drie (deels) wettelijke instrumenten zijn:

• Meldpunt bodemkwaliteit
• Bodemloket
• BoToVa (Bodem toets- en validatieprogramma)

Meldpunt bodemkwaliteit

We coördineren en beheren sinds 2008 het landelijk Meldpunt bodemkwaliteit. Sinds invoering van de Omgevingswet in januari 2024 verlopen de meeste bodemmeldingen het Omgevingsloket. Alleen bodemmeldingen die nog onder het overgangsrecht vallen worden nog via dit Meldpunt bodemkwaliteit gemeld. Ter vereenvoudiging van de meldprocedure onder het overgangsrecht is dit Meldpunt bodemkwaliteit op 3 februari 2025 vervangen door een eenvoudiger en gebruiksvriendelijker e-formulier: https://loket.rijkswaterstaat.nl/

Bodemloket

Bodeminformatiebeheer kent een aantal structurele producten en diensten die we in 2026 regulier blijven beheren. Bekende voorbeelden zijn bodemloket.nl en het beheer van data-uitwisselstandaarden. Het Bodemloket.nl met ongeveer 1.000 tot 1.200 gebruikers per dag, blijft in ons beheer. In samenwerking met SIKB organiseren we een tweetal bijeenkomsten van het Platform Informatiebeheer.

Bodem Toets- en Validatieprogramma

We verzorgen tot 1 juli 2026 het beheer en onderhoud van het Bodem Toets- en Validatieprogramma (BoToVa). Met brancheorganisaties VKB en VVMA en normdocumentenbeheerder SIKB zijn we in gesprek over een nieuwe bodemtoets-service in beheer door de markt. Deze rol laten we aan de markt, waarbij we bijdragen in validatieafspraken.