De overbrugging

Zo houden we het complex betrouwbaar

Rijkswaterstaat werkt de komende jaren aan een breed pakket maatregelen om het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden veilig en betrouwbaar te houden. Projectmanager Huib de Ridder vertelt wat deze ‘overbrugging’ inhoudt. 

  1. Spuikoker wordt opgeknapt
  2. Pomp voor revisie opgehesen

Van buiten lijkt het spui- en gemaalcomplex misschien onveranderd, maar achter de schermen wordt hard gewerkt. Er zijn plannen voor een nieuw gemaal in de toekomst, maar plannenmaken – en deze realiseren – kost tijd en dus moet het bestaande complex tot zeker 2035 door. Veel onderdelen zijn toe aan revisie, vervanging of aanpassing. En dan moet het complex tijdens die werkzaamheden ook nog gewoon beschikbaar blijven.

Huib de Ridder werkt al zo’n 35 jaar bij Rijkswaterstaat en is sinds 2025 als projectmanager betrokken bij de overbruggingsmaatregelen voor het spui- en gemaalcomplex. In die rol brengt hij techniek, planning, financiën, contracten en samenwerking met de markt samen. Geen gemakkelijke klus.

Meer dan regulier onderhoud 
De overbruggingsmaatregelen, die stap voor stap tot ongeveer 2030 worden uitgevoerd, komen boven op het dagelijkse en periodieke onderhoud aan het complex. De overbrugging richt zich op de grotere ingrepen die nodig zijn om het complex de komende jaren veilig te kunnen blijven gebruiken. Daarover stemt Rijkswaterstaat voortdurend af met de collega’s die verantwoordelijk zijn voor het basisonderhoud.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Huib de Ridder

Van pompen tot besturingsinstallaties 
Het groot onderhoud loopt uiteen van technische renovaties tot aanpassingen aan het gebouw en extra veiligheidsmaatregelen, vertelt De Ridder. Spuikokers en pompen worden gereviseerd en delen van de besturings- en hydraulische installaties worden vervangen of gemoderniseerd. Ook het gebouw zelf wordt aangepakt, bijvoorbeeld de dakbedekking. Tegelijk kijkt Rijkswaterstaat wat nodig is om ervoor te zorgen dat mensen veilig in, op en rond het complex kunnen werken.

Spuikokers één voor één drooggezet 
Een belangrijk deel van het werk speelt zich af bij de spuisluis. In totaal worden zeven spuikokers aangepakt, steeds één tegelijk. Eerst wordt een koker drooggezet. Daarna kunnen slijtagegevoelige delen worden vervangen en bewegingsmechanismen en afdichtingen worden gecontroleerd en hersteld. “Zo zorgen we ervoor dat de schuiven goed kunnen bewegen en de spuikokers goed afsluiten”, vertelt De Ridder. Belangrijk voor een complex dat onmisbaar is voor de waterafvoer en waterveiligheid in West-Nederland.

"Techniek, veiligheid, beschikbaarheid en kosten moeten in balans blijven."

Groot onderhoud aan pompen  
Ook in het gemaal is de opgave groot. Het gemaaldeel bestaat uit zes maalgangen met pompen en daarnaast een reservepomp. Vier pompen stammen uit 1975, die krijgen groot onderhoud om hun levensduur te verlengen. Ze worden één voor één uit het gemaal gehesen, gedemonteerd, geïnspecteerd en gereviseerd. Daarna wordt de pomp getest en teruggeplaatst. Zo’n revisie kan in sommige gevallen meer dan een half jaar duren. Daardoor lopen de werkzaamheden door over meerdere jaren. De Ridder: “Het draait om de balans tussen techniek, veiligheid, beschikbaarheid en kosten.” 

De overbrugging houdt het complex de komende jaren betrouwbaar, maar feit blijft dat het huidige gemaal het einde van zijn levensduur nadert. Bovendien worden door zeespiegelstijging straks andere eisen aan waterafvoer gesteld. Dan is de capaciteit van het huidige Spui- en Gemaalcomplex niet meer voldoende. Daarom werkt Rijkswaterstaat aan plannen voor een nieuw en groter gemaal.

Lees meer over de vernieuwing van het gemaal in het interview met programmamanager Mark van der Vorst. 

Op een mooie dag in juni wordt alles in gereedheid gebracht om de eerste pomp op te hijsen voor revisie.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Zo'n pomp is 9 meter hoog en weegt al snel 145 ton. De oudste pompen zijn 50 jaar oud.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Aan wal wordt de pomp helemaal uit elkaar gehaald en op verschillende locaties door experts opgeknapt.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Het onderhoud kan per pomp ruim een half jaar duren, in de tussentijd wordt een reservepomp gebruikt.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Dit is de hal waarin je kunt afdalen naar de 6 spuikokers. Dit deel van het complex is in 1945 al in gebruik genomen.

Beeld: © Rijkswaterstaat

De spuikokers (5 bij 6 meter in doorsnee) worden dit jaar een voor een schoongemaakt en opgeknapt. Ze worden eerst afgesloten met speciale schuifdeuren.

Beeld: © Rijkswaterstaat

Wil je weten hoe de planstudie naar nieuwbouw van het gemaal verloopt? Kijk regelmatig op de projectpagina en abonneer je op de nieuwsbrief