Startups bieden Rijkswaterstaat snel maatschappelijke innovaties

Hoe verliep de selectieprocedure?

Dida: ‘Per challenge kregen we ongeveer vijftien inschrijvingen met een beknopt plan van aanpak. Op basis daarvan kozen we in de eerste ronde een top-3 per challenge die het best aansloot bij onze behoeften. Die drie kregen in een tweede ronde de kans om hun voorstel aan te scherpen en te pitchen. Vervolgens selecteerden we met een expertjury een winnaar op basis van de gunningscriteria innovativiteit, praktische toepasbaarheid en schaalbaarheid.’

Vollebregt: ‘Het lastige in die eerste ronde is dat je niet weet waar je concurrenten mee komen en waar dus je eigen meerwaarde zit. Om de duurzaamheid van onze sensor aan te tonen hebben we geprobeerd hier een MKI-waarde (milieukostenindicator) aan te hangen, maar dat lukte niet omdat elektronica daarin niet meetelt. Uiteindelijk bleken lekkende voegen echt een groter probleem dan wij voorzien hadden en helpt het tijdig opsporen daarvan enorm om de levensduur van de betreffende objecten te verlengen. Daarmee is de duurzaamheidswinst gelijk duidelijk.’

Repko: ‘Onze kracht is dat we zowel ervaring hebben in het crisisdomein als aan de didactische kant. Dat helpt om een gebruiksvriendelijke tool te maken waar crisisteams echt wat van leren. Het gaat om zogeheten formatief leren. Deelnemers leren door te doen: ze moeten complexe kennis en kunde in de praktijk brengen. Vervolgens krijgen ze feedback op wat ze geleerd hebben. Zo leren ze continu en datagedreven verder.’

Hoe hebben jullie de samenwerking ervaren?

Verdonk: ‘Ik ben onder de indruk van de begeleiding, zowel door Rijkswaterstaat als het SiR Intergov-programma, waar een heel team voor ons is samengesteld. Daar kunnen we makkelijk een beroep op doen. Of we nou meer willen weten over de regelgeving rond het opensource beschikbaar maken van onze ontwerpen of met een provincie in gesprek willen over duurzaamheid, mensen zetten zich graag voor ons in.’

Vollebregt: ‘Die welwillende opstelling zie ik ook. We krijgen snel antwoord op vragen. Ook werden we direct in contact gebracht met een team experts met jarenlange ervaring in beton en voegen bij onder meer het Rijkswaterstaatprogramma Instandhoudingsadvisering Kunstwerken (IAK). Op die manier kregen we vrij snel een viaduct bij Apeldoorn toegewezen om proeven met onze sensor uit te voeren.’

Repko: ‘Ik ervaar het echt als co-creatie: we ontwikkelen samen een product dat aansluit op de behoefte van Rijkswaterstaat. De challengehouder, de persoon die vanuit Rijkswaterstaat het probleem heeft aangedragen, kijkt mee en stuurt bij. Belangrijk is ook dat we direct samenwerken met eindgebruikers: een fijn team van hydrologen. Zij helpen ons om de software steeds beter te maken door zowel hun inhoudelijke kennis als hun gebruikerservaringen te delen in feedbacksessies. Het is mooi om te zien dat het team de software al omarmt en er graag mee werkt.’

Welke mogelijkheden zien jullie voor een vervolg?

Verdonk: ‘Inmiddels hebben we het niet meer over een geluidsscherm, maar over een levend scherm. Het wordt gemaakt met lokale vezels, slaat water op en bevordert de biodiversiteit door ruimte te bieden aan planten en dieren. In dit traject ontwikkelen we het scherm tot TRL 6 (Technology Readiness Level): een prototype van zes bij vier meter. Dat is al een uitdaging: we moeten derden betrekken bij de bouw, want deze schaal is net wat te groot om zelf te bouwen. Voor TRL 7 en verder kunnen we hopelijk meedoen aan een Innovatiepartnerschap Biobased Geluidschermen van Rijkswaterstaat, dat hier toevallig precies op aansluit, qua timing en inhoud. Dan kunnen we op groter niveau in het veld en in het lab gaan testen. Uiteindelijk streven we ernaar het ontwerp opensource beschikbaar te maken, zodat alle aannemers het kunnen bouwen.’

Repko: ‘We werken nu toe naar een prototype. Daarna zien we zeker mogelijkheden om op te schalen. De software is daar ook op voorbereid. Het zou relatief eenvoudig zijn om andere Rijkswaterstaatafdelingen aan te haken en de tool daarop aan te passen, bijvoorbeeld voor rivieren, maar ook voor de weg. Als de tool goed werkt, heeft Rijkswaterstaat interesse om hiermee verder te gaan. Daar gaan we voor.’

Vollebregt: ‘Wij hebben ons al vroeg in het proces gericht op een vervolgtraject. In het huidige traject hebben we getest of de sensoren meten wat ze moeten meten. In een mogelijk vervolg willen we bij verschillende objecten verder testen hoe we de sensoren kosteneffectief kunnen toepassen op verschillende voegen. Verder hebben we ontdekt dat het deels om een beheersprobleem gaat. Dit vraagt om een andere strategie voor assetmanagement: van correctief naar voorspelbaar onderhoud, waarbij je keuzes baseert op data.’

Dida: ‘Voor ons als Rijkswaterstaat zijn de samenwerkingstrajecten goed bevallen, zowel met het rijksbrede SiR Intergov-programma als met de startups. We zijn blij dat we met dit podium een ingang hebben om samen te werken met de markt van startups en andere kleine bedrijven. We worden er zelf ook innovatiever van en de ontwikkelde oplossingen dragen bij aan onze opgaven. Zo maakt Digistruct onderhoud goedkoper, biedt Natrufied maatschappelijke meerwaarde en helpt Propus om droge voeten te houden. Ik ben positief over de samenwerking met SiR Intergov en zou de komende twee jaar graag ieder halfjaar nieuwe Rijkswaterstaat-challenges starten. Door de huidige financiële krapte binnen Rijkswaterstaat is dit echter nog niet zeker.’